Student moet weer betalen voor fout universiteit

Minister Hermans van onderwijs schaft stilletjes af wat zijn voorganger Ritzen met tromgeroffel invoerde. Onder Hermans gaat studievertraging door fouten van een universiteit of hogeschool de student weer geld kosten. Onder Ritzen werd het juist een grond om financiële compensatie te krijgen.

De Landelijke Studentenvakbond LSVB ontdekte deze week dat Hermans in de kleine lettertjes van de Wet op de studiefinanciering van plan is rechten te wijzigen die studenten eind 1994 met moeite binnensleepten.

Hermans' voorganger Ritzen wilde het collegegeld toen met 1000 gulden verhogen. Een herfst van demonstraties, bezettingen en protesten volgde. Een herenakkoord tussen Ritzen en de universiteiten sneuvelde. De uitkomst was dat het collegegeld met 500 gulden omhoog ging, mits er een zogeheten 'studeerbaarheids'fonds (van 500 miljoen) kwam waarmee opleidingen beter konden worden gestroomlijnd, zodat studenten ook vlotter hun opleiding konden volgen.

Dat begrip 'studeerbaarheid' kwam in de Wet op het hoger onderwijs te staan, als een van de geldige redenen om vertraging op te lopen: naast ziekte, familieomstandigheden of een bestuursfunctie werd ook vertraging als een studieprogramma niet 'studeerbaar' geweest was, verheven tot reden om een student financiële compensatie ('afstudeersteun') toe te kennen.

Sindsdien begonnen studenten aarzelend een beroep op de regeling te doen. Deze herfst kreeg een aantal Delftse studenten compensatie van de TU, toen ze te lang hadden moeten wachten op het nakijken van hun tentamens, daardoor geen volgend tentamen konden doen en daardoor later afstudeerden.

Hermans schrapt de regel nu weer. In zijn nieuwe studiefinancieringswet, die hij in september in wil laten gaan, komt vertraging als gevolg van een gebrekkig georganiseerde opleiding niet als reden voor vergoeding voor.

De studentenbond LSVB is niet alleen furieus dat Hermans de mogelijkheid schrapte, maar ook dat hij er met geen woord met de studentenorganisaties over heeft gesproken. ,,Hij zelf niet, zijn ambtenaren niet. We hebben regelmatig overleg op het ministerie, maar iedereen heeft z'n mond gehouden'', zegt Fransien van ter Beek, voorzitter van de LSVB.

De bond ontdekte de verdwijning van de mogelijkheid tijdens de microscopische bestudering van de wetstekst die studentenorganisaties gewoon zijn. Hermans trotseert met zijn wijziging ook de Raad van State, die vindt dat vertraging door een falende opleiding weer terug in de wet moet.

Volgens Van ter Beek geeft Hermans met deze gang van zaken de ware aard van zijn ministerschap bloot.

,,Het is zó typerend. Hermans gelooft in 'sterke instellingen', maar hij maakt de student vogelvrij. Er is niets op tegen om universiteiten en hogescholen veel autonomie te geven, maar daar hoort bij dat je de studenten weerbaar maakt. Dat je ze middelen geeft om zich te weren. In plaats daarvan pakt Hermans ze die middelen af.''

,,In één moeite nept hij ook de Tweede Kamer, want het was gewoon een afspraak dat het collegegeld alleen omhoog mocht in ruil voor die studeerbaarheid.''