Vrouwen in Kenia bestrijden aids met kruiden Aidsmonument in Durban

Yoghurt is goed tegen vaginale infecties. Knoflook verlicht longproblemen. Fijngestampte Aloë-bladeren met honing versterken het immuunsysteem.

Het is een greep uit het medische handboek van een groep vrouwen in Kenia die met hiv zijn besmet. Ze zijn gedwongen natuurlijke producten als geneesmiddelen te gebruiken omdat moderne medicijnen te duur zijn.

Eunice Odongo vaart al jaren wel bij de alternatieve medicamenten. Zij is de leidster van het opvanghuis van Wofak (Women fight against aids in Kenya). ,,Ik had grote, pijnlijke puisten op mijn gezicht. Dat komt veel voor bij hiv-besmette mensen. Ik stoomde met een kruidenmix en de puisten verdwenen heel snel, zonder littekens achter te laten.'' De informatie over natuurlijke producten krijgen de vrouwen van twee kruidendokters.

Het Wofak-centrum staat in Kayole, een van de vele miserabele sloppenwijken bij de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Hier wonen de ruim honderdzestig leden van de organisatie. Eunice Odongo: ,,Ook al zijn we arm, wij willen net als de patiënten in de westerse wereld ons leven verlengen. We willen de ons resterende tijd zo gezond mogelijk en positief beleven. Aids is in Afrika een snelle doder, terwijl het in vele delen van de wereld meer een chronische aandoening is geworden dankzij toegang tot effectievere medicamenten.''

In Afrika zijn hiv en aids omgeven door taboes. Mensen durven zelden openlijk uit te komen voor hun besmetting. Monica Mumbuye is naar het centrum gekomen omdat ze veel last heeft van haar gewrichten. Een kruidenmengsel geeft verlichting tegen de pijn. De weduwe met drie kinderen heeft niemand verteld over haar besmetting. ,,Ik ben bang om mijn huis te worden uitgezet als mensen weten welke ziekte ik heb. Er heerst enorm veel onwetendheid over hiv en aids. De buren zouden kunnen geloven dat ik de ziekte verspreid door met ze in dezelfde omgeving te wonen.''

Als kruidenmengsels niet helpen, verzorgt de organisatie voor haar leden moderne geneesmiddelen. De vrouwen leveren elke maand een bijdrage van drie gulden om bij te dragen aan de kosten van die medicijnen. Maar de allermodernste middelen, die echt een verschil maken, blijven te duur voor ze en ver buiten hun bereik.

Christine Oyoro verzorgt voor Wofak voorlichting over aids en hiv. Zij doet haar werk voornamelijk in kroegen in de sloppenwijken.

,,Mensen vertellen me vaak dat als ze hiv-positief zouden zijn, ze een brug gaan zoeken om zelfmoord te plegen. Het is steevast de eerste reactie. Afrikanen weten immers dat de meesten van ons niet in staat zijn medicijnen te bekostigen. Ik voel me daardoor zo machteloos en woedend.''

Haar collega Hilda Awor oogt sterk en gezond. Toch werd al acht jaar geleden vastgesteld dat ze besmet was. Ze werd door haar werkgever ontslagen en sindsdien werkt ze voor Wofak. Hilda Awor is het visitekaartje van de organisatie. Een voorbeeld hoe gezond een hiv-positieve vrouw kan leven.

Maar in haar voorlichtingswerk blijkt haar blakende voorkomen een nadeel te zijn. ,,Mensen denken dat ik ze bedrieg en geld krijg om te zeggen dat ik besmet ben. Volgens de geldende norm in Kenia moet ik er ziek en mager uitzien. Op sterven na dood dus.''

Hilda Awor heeft een optimistische kijk op haar toekomst. Haar enige zorg is het alleen zijn. Ze is ongetrouwd en verwacht ook geen relatie te krijgen omdat mannen, volgens haar, wegrennen zodra ze weten wat haar mankeert.

,,Soms vraag ik me af wat er gebeurt als ik ernstig ziek word. Wie zal er voor me zorgen? Mijn moeder is al oud en ik ben bang dat ze vóór mij zal doodgaan.''