Schouten

Als de paus zo gezond en fris was als nodig is voor het ambt van pontifex, dan zou hij begrijpen dat het tijd is om te gaan. Dat is eigenlijk de paradoxale opvatting van de Duitse bisschop Lehmann. Nu valt te vrezen dat hij vooral uit zwakte van geen wijken wil weten.

Natuurlijk, zijn voorgangers bleven meestal ook tot hun dood op de stoel maar zou het niet een mooi en verstandig gebaar zijn om ter gelegenheid van het aanbreken van het derde millennium, in het jaar dat door hemzelf tot jubeljaar is uitgeroepen, een vernieuwende daad te stellen en met de traditie te breken? Desnoods kan hij wat ons betreft ere-paus blijven, een soort Queen-Mother. De paus is een krakkemikkige man geworden; het skiën is voorgoed voorbij, het lijkt alsof hij alleen nog maar loopt te mompelen en tijdens de laatste urbi et orbi zag ik hem voortdurend onthutst en wanhopig rondkijken en zwijgen, alsof hij niet precies wist wat die mensen daar allemaal kwamen doen. Verstandige mensen weten wanneer het moment om te gaan dáar is en zo was wellicht het wijste dat Jeltsin ooit deed, op tijd de pijp aan Vladimir geven. Maar, betogen ze nu in het Vaticaan: we zijn hier niet bij Fiat (en ook niet in Rusland). En dat is waar. Het hek zou van het Sint Pietersplein zijn: de paus als manager, voor een paar jaar benoemd, tot het voor hem tijd is om naar een andere baan om te zien en hij wordt opgevolgd door weer een nieuwe jonge, dynamische vent. Mijn fiat hebben ze. Maar misschien is het ook wel een mooi voorbeeld om op één plek op aarde nog iemand zo zichtbaar te zien aftakelen, terwijl zijn mystieke kracht uit alle macht overeind gehouden wordt. Het laatste bolwerk tegen de overal woedende efficiëncy, werktijdverkorting en vervroegde uittreding. Een halsstarrig symbool van de oude wereld. Tegelijkertijd is duidelijk dat zijn levenslange leiding een beetje thuishoort in een zorgvuldig ouderwets gehouden huishouding, in de sfeer van zijn voormalige onfeilbaarheid. Ik ben niet katholiek, laat staan bisschop. Er is niets in mij dat vindt dat een paus niet, net als een dominee of professor, op tijd met emeritaat gestuurd kan worden. Maar dat ze in het Vaticaan peentjes zweten dat bij hen de nieuwe, onbeheerste wereld uitbreekt, ook dat begrijp ik.