'Brave' huisartsen zijn boos op zorgverzekeraars

Los je problemen maar op met de verzekeraars, hield minister Borst de huisartsen na hun vorige protestactie voor. Maar vandaag demonstreren ze weer, want de zorgverzekeraar is 'onwillig' en 'onverschillig.'

Geld speelt geen rol, beloofde minister Borst van volksgezondheid. In een brief aan alle huisartsen schreef zij onlangs dat er vóór komende zomer een oplossing kan zijn voor de avond-, nacht- en weekenddiensten, die zoveel huisartsen als een molensteen om de nek hangen. Ga dat maar regelen met de regionale zorgverzekeraars, aldus de minister, want zij hebben de centen en anders kunnen ze die bij mij komen halen.

Maar zo simpel gaat dat niet, is inmiddels de ervaring van huisartsengroepen. Veel ervan voeren nu moeizame gesprekken met verzekeraars over centrale doktersposten, van waaruit huisartsen om beurten dienst draaien. Op sommige plaatsen bestaat al zo'n 'dienstenstructuur', die de werkdruk van dokters aanzienlijk verlicht. Of, zoals de Roermondse huisarts J. van Rooij het formuleert: ,,Als je alle diensten op een hoop gooit en verdeelt, ben je veel minder vaak de klos.''

Van Rooij is tevens secretaris van de regionale huisartsenvereniging Midden Limburg. Hij heeft een lange periode van touwtrekken achter de rug met zorgverzekeraars CZ en VGZ. ,,Huisartsen vallen met bosjes om en dat is niet voor niets'', zegt Van Rooij. ,,Het komt voor dat we op vrijdag werken, in het weekeinde dienst hebben en maandag weer werken. Als de arbeidsinspectie daar iets over te zeggen had, zou ze het onmiddellijk verbieden.''

Een centrale dienstenstructuur kan uitkomst bieden, meent de Limburgse huisartsenvereniging, die daarvoor een plan heeft opgesteld. Van Rooij: ,,Daarmee zijn we naar de zorgverzekeraar gegaan. Op 1 juli hebben we voorgesteld een half jaar te overleggen over de financiering van ons plan. Als er dan nog niks is geregeld, dreigden we, zeggen we massaal ons contract op per 1 januari.'' Waarmee de zorgverzekeraars een probleem zouden hebben, want zij zijn verplicht zorg te leveren aan hun verzekerden.

Van Rooij verhaalt hoe lang het duurde tot er een eerste overleg plaatsvond (op 6 oktober); hoe er moest worden overlegd met steeds weer iemand anders; hoe het plan werd uitgekleed. ,,Terwijl ons plan voor de diensten echt niet luxe was. Maar er werd steeds weer op beknibbeld; zo vinden CZ en VGZ dat de huisartsen zelf moeten bijdragen aan de kosten voor zo'n dokterspost. Wij dienen dus te betalen om 's nachts en in het weekeinde te mogen werken.''

,,Er lijkt nu eindelijk een akkoord te komen'', zegt Van Rooij, ,,maar ik word er zo moe van. Op deze manier kunnen wij ons werk niet doen. We hebben gelijk, dat wisten we allang en dat zegt de minister ook. Laat haar dan haar macht gebruiken en dit zelf regelen.''

A. van den Enden van de huisartsengroep Blerick dreigde vorig voorjaar al met het opzeggen van het contract bij de zorgverzekeraar. Hij heeft nu al anderhalf jaar lang dezelfde frustrerende ervaringen. ,,Sinds onze brandbrief van mei 1999 dat we de diensten niet meer aankunnen, is er nog niets concreets gebeurd. Aan ons worden allerlei eisen gesteld, maar zodra we over geld willen praten, begint het gekonkel. In de maand november heb ik hierover 15 keer moeten vergaderen en dat met een voltijds praktijk. Pas na de huisartsendemonstratie van oktober zit er wat schot in; het lijkt erop dat we het binnenkort wel eens worden.''

Zover zijn G. Hellinga, voorzitter van huisartsenvereniging Groot Gelre in Elst, en verzekeraar Amicon nog lang niet. ,,We zijn nu anderhalf jaar aan het praten over werkdrukvermindering en het opzetten van een centrale dokterspost. De trieste balans is dat we nog heel weinig opgeschoten zijn. Er is geen geld toegezegd voor het regelen van een dienstenstructuur, zodat wij onze eisen nu scherper hebben geformuleerd: per 1 januari moet er een oplossing zijn.''

,,Amicon'', verzucht Hellinga, ,,komt onverschillig over. Sinds de zorgverzekeraars zelf risicodragend zijn geworden, lijken ze ieder risico te mijden. De 1,5 miljoen die wij nodig hebben, vindt men veel. Waarop wij vroegen aan Amicon: Bent u al om geld bij mevrouw Borst geweest? Ik kreeg de indruk van niet en zo blijven minister en verzekeraars elkaar de bal toespelen.''

Op zichzelf is het een goed idee, vindt Van den Enden, om verzekeraars en huisartsen dit samen te laten oplossen. ,,De overheid staat voor ons immers op grote afstand. Maar in de praktijk functioneert het niet. De zorgverzekeraar zegt gewoon: wij hebben het geld niet. Zo gaan wij van het kastje naar de muur. Ondertussen staan we machteloos, want we kunnen niet zomaar onze praktijk sluiten, we hebben een zorgplicht. In de fabriek gooien ze het werk wel neer, maar wij zijn brave jongens.''