Nog een pen voor de moeite en het is gedaan met topjudo

Voor Mark Huizinga was er tenminste nog een minimumloon en bonus van NOC-NSF. Chris de Korte, de man die hem de weg wees naar olympisch goud, kreeg als dank een pen. Dat is een vernedering die de nieuwe generatie trainers niet meer pikt. Nu het land niet uitgesproken raakt over de successen in Sydney, pleit De Korte voor een goede basis voor zijn opvolgers. ,,Anders is het gedaan met topjudo.''

Mooier had Chris de Korte het reclamefilmpje niet kunnen wensen. De spectaculaire wijze waarop zijn pupil Mark Huizinga in de olympische finale de Braziliaan Carlos Honorato op de rug legt, maakte het doel van judo voor het grote publiek even inzichtelijk als scoren bij voetbal.

Ook in ander opzicht werd die memorabele partij het hoogtepunt uit de loopbaan van judoka en trainer. ,,Mark was volkomen in balans, hij kon handelen zoals hij wilde. Ik stond naast de mat gewoon met hem te overleggen. Hoe hij een achterstand weer ging rechtzetten. Dat je iemand op dat juiste moment zo perfect in evenwicht kan krijgen, is de kroon op je werk.''

En zeker als dat gaat met een, zoals De Korte het noemt, door gevoel ingegeven gewaagd experiment. De twee weken voor het laatste trainingskamp liet De Korte Huizinga en vriendin Edith Bosch (zesde in Sydney) bewust aan hun lot over. ,,Ik wilde ze geen aandacht geven, ze moesten op zichzelf aangewezen zijn. In Japan kreeg ik alarmerende faxen, ze protesteerden. Het enige bericht dat ik terugstuurde was 'alles zal goed komen'.''

,,Toen ik Mark weer zag, was hij geëmotioneerd en Edith was boos omdat ik eerst naar Mark liep. Toen wist ik dat beiden op scherp stonden. Vaak is een aanraking al voldoende om te weten wat er in iemand leeft.''

Vier jaar eerder signaleerde De Korte eenzelfde contrast. Enkele dagen voor het afreizen naar de Spelen van Atlanta vroeg De Korte zijn troeven Seriese en Huizinga naar hun dagprogramma. ,,Angelique wilde krachttraining doen en hardlopen en zei 's middags nog te komen judoën. Waarop Mark meldde dat hij een dagje ging vissen. Angelique was woedend dat ik dat toestond.''

,,Het geeft verschil aan tussen mensen, qua karakter en lijf. De weken voor Sydney zag het judo van Mark er niet uit, zijn zenuwstelsel stond niet op scherp. Maar hij heeft een hoog energieniveau, vergelijk het met een raspaard. Je moet hem rust geven, soms slap laten trainen. Dan spaart hij energie die hij later aanspreekt.''

De Korte spreekt van ,,fijnbesnaarde momenten waaraan de amateur geen power kan geven''. En vreest dat die verloren zullen gaan. Sporters willen wel, zeker nu hun faciliteiten goed zijn. Maar, zo vraagt hij zich af, ,,welke coach nog zo gek om zich voor niets op te offeren?''

Een bedankbriefje en een pen kreeg de bevlogen trainer van de olympisch kampioen van NOC-NSF. Tijdens het bezoek aan de koningin werd de coaches verzocht op te sodemieteren toen op het bordes een foto werd gemaakt. ,,Alberda roept altijd dat er zoveel geld is, maar ik moet hem wel drie keer om een consumptiebon vragen.''

,,In sport worden dingen overdreven. Waar haalt een voetbaltrainer de moed vandaan om anderhalf miljoen per jaar te vragen? Hoe kun je je verbeelden dat je zoveel waard bent, terwijl anderen van misschien wel hoger niveau niets krijgen? De vakman moet worden erkend. Maar ik voel me aangeschoten wild.''

Eigenlijk wil De Korte geen jammerklacht. Tegenover de hem gegunde scheldpartijen en geweigerde handdrukken staan tenslotte 62 medailles die adepten van hem wonnen op EK's, WK's en Spelen. De Korte wil waarschuwen en handelen. Want er zijn nauwelijks nog mensen die, zoals hij deed, hun wapenverzameling en auto verkopen om met de Transsiberië Expres naar Japan te kunnen reizen. Hij wilde de beste trainer worden en vond het niet meer dan logisch om door te dringen tot alle facetten van zijn sport.

,,Achteraf besef je hoeveel tijd je in sportschool en judo hebt gestoken. In de euforie van het willen presteren, sla je het gezin over. Daar is geen begrip meer voor. De mensen van nu selecteren beter uit omstandigheden die zij willen. Staat er in judo niets tegenover, dan doen ze iets anders.'' Kortom, ook judo moet worden geprofessionaliseerd. De kweekvijver werd de afgelopen jaren gevormd door vier instituten, door vier mensen die tijd en geld investeerden in hun passie. Peter Ooms is van het toneel gestoten, Willem Visser is gestopt. Cor van der Geest is tijdelijk (?) in retraite en voor De Korte is topsport een aflopende zaak.

,,Wij vormen een klein clubje ondernemers, niemand begrijpt hoeveel energie er in ons werk zit. Wij hebben te maken met passanten. Die zitten in een commissie, verdwijnen, en worden opgevolgd door een volgende. Zij snappen topsport niet, hebben geen inzicht of ze goed of slecht handelen en kunnen niet inspelen op ontwikkelingen. Pas voor volgend jaar maart is een beleidsplan aangekondigd. Dat had er al moeten zijn.''

Als het aan De Korte en Visser ligt, is nog voor het eind van het jaar een nieuwe topsportstructuur gereed. Als bestuursleden van het Hogere Dan College presenteren zij de bond volgende week een raamwerk. Het voorstel: in elke commissie een lid uit het Hogere Dan College, bondscoaches vervangen door een manager en betere werkomstandigheden voor trainers in regionale topsportcentra.

,,In de traditionele olympische sporten is het nog steeds armoede. Velen moeten stoppen als er niets gebeurt en dan is het gedaan met topjudo. Je moet eerst de spirit hebben om iets te willen. Geld moet dan de vergoeding zijn om die spirit verder te ontwikkelen. Te veel werkt mogelijk luiheid in de hand, maar een redelijk loon is op zijn plaats.''

,,Iedereen snapt dat er iets moet gebeuren, waarom duurt het dan zo lang? Zet alle betrokkenen, van judobond tot NOC-NSF op Papendal in een kamer en laat ze er pas uit als het plan klaar is. Dat moet in drie dagen te doen zijn.''