Gemeenten zijn wel bezorgd maar verbreken banden niet

De vijf Nederlandse gemeenten die een stedenband hebben met een zustergemeente in Oostenrijk piekeren vooralsnog niet over het verbreken van de banden. Bezorgd zijn ze stuk voor stuk, over de nieuwe coalitie in de Alpenrepubliek met de extreem-rechtse FP & Ouml; erin. Maar consequenties verbinden de gemeentebesturen van Arcen en Velden, Bergschenhoek, Cuijk, Groningen en Venlo er niet aan.

De stedenband tussen het Limburgse Arcen en Velden en Landeck bestaat al tien jaar uit nog slechts een uitwisseling van kerstkaarten. ,,Er was vroeger een stevige relatie met Landeck'', vertelt burgemeester Leon Frissen. ,,Maar ik ben ruim vijf jaar burgemeester hier en ik ben er nooit geweest. Landeck is een maatje te groot voor Arcen en Velden.'' Vorig jaar stuurde het Arcense gemeentestuur nog een brief van medeleven nadat Landeck was getroffen door een sneeuwlawine. ,,We kregen een bedankje terug, zonder dat daar een uitnodiging bij zat.''

Het gemeenteschild van Landeck hangt dan ook niet onder het plaatsnaambord. Arcen en Velden (9058 inwoners) houdt het bij het Duitse Salzhemmerdorf. Maar ook in geval van een springlevende vriendschapsband met het wintersportoord zou Frissen het persoonlijk onjuist vinden de stedenband op te zeggen. ,,Ik ben tegen de ontwikkelingen in Oostenrijk. Maar dat moet je niet via zo'n stedenband uitspreken. Het gaat hier over buitenlandse politiek.''

Het Brabantse Cuijk is een van de vijf leden van de 'Jumelage Linden groet Linden'. Behalve het eigen dorp Linden behoort daar ook Linden in het Oostenrijkse Sankt Georgen am Walde toe. Volgens voorlichtster Marianne Vekemans denkt het Cuijkse college 'absoluut niet' over het opzeggen van de stedenband, die onder meer bestaat uit lerarenconferenties en jeugduitwisselingen. ,,Juist nu moet je in discussie blijven. In april hebben we een stedenontmoeting van de vijf Lindens in Linden, België. Dan zijn we arrogante Nederlanders genoeg om het aan te snijden.''

Sjang Keijzers van de stichting Linden groet Linden wil pas commentaar geven als de nieuwe Oostenrijkse regering er echt is. ,,Ook moeten we afwachten hoe de bevolking van het Oostenrijkse Linden erover denkt.''

Venlo onderhoudt sinds 1961 banden met de hoofdstad van Karinthë, Klagenfurt. De FP & Ouml; heeft het al tijden voor het zeggen heeft in de deelstaatregering. Jörg Haider zelf is 'Landeshauptmann'. Het stadsbestuur van Klagenfurt heeft een FP & Ouml;-locoburgemeester en drie FP & Ouml;-wethouders. Toch was dat voor Venlo nooit aanleiding om haar stedenband ter discussie te stellen, die onder meer bestaat uit een jaarlijkse jongerenontmoeting in Klagenfurt. Dinsdag sprak het Venlose college er nog even over. ,,We volgen de ontwikkelingen kritisch, maar we zien op dit moment geen reden om de banden te verbreken'', zegt een gemeentewoordvoerster die overigens meent te weten dat de FP & Ouml; niet aan de macht is in Klagenfurt.

In Groningen staat de partnerband met Graz, die dateert van kort na de oorlog, evenmin ter discussie. ,,Je moet goeie redenen hebben om een vriendschap op te zeggen. Dat geldt ook voor stedenbanden'', zegt verantwoordelijk wethouder René Paas. De politieke omwenteling in Oostenrijk vindt hij onvoldoende reden voor zo'n 'tamelijk ingrijpende stap'. ,,Een stedenband gaat niet over borrelende bestuurders. Het gaat om bevolkingen die contact met elkaar hebben.'' Het Groningse college wacht eerst af wat de Nederlandse regering en de EU doen. Of de FP & Ouml; in Graz vertegenwoordigd is, weet Paas niet. ,,De nieuwgierigheid neemt wel toe.'' De FP & Ouml; zit met drie wethouders in het bestuur van Graz en bezet 16 van de 56 raadszetels.

Bergschenhoek onderhoudt sinds 1971 warme betrekkingen met Marian Enzersdorf, bij Wenen. Ook het Bergschenhoekse college houdt na kort intern beraad vast aan de vriendschapsbetrekkingen. ,,We hebben geen politieke uitwisseling. Het gaat vooral over kunst en cultuur.''

De Nederlandse wintersporters ontzeggen zich hun Oostenrijkse wintersportvakantie niet. Van een negatief 'Haider-effect' is volgens de grote Nederlandse reisorganisaties geen sprake. Nederland Bekent Kleur roept minister Van Aartsen op de Nederlandse ambassadeur terug te roepen uit Wenen. Vandaag delen vrijwilligers van de antiracme-organisatie op het CS Amsterdam stickers uit aan reizigers op weg naar Oostenrijk, met de tekst 'Haider nein, Rassismus nein'.