De hele wereld aan elkaar geknoopt

Het maken van een kaart als die van 'de telefoonaansluitingen' lijkt al gauw onzin. De ontwikkelingen gaan zo snel, dat elk getal verouderd is op het moment dat het in druk verschijnt. Maar de kaart zou tientallen jaren geleden toch ook al met dezelfde kleurverdeling kunnen zijn gemaakt, want de trends en de verschillen tussen de landen en regio's veranderen niet zo snel. De Verenigde Staten hadden en hebben de meeste telefoonlijnen per hoofd van de bevolking; vrijwel geheel Afrika en alle landen elders in de derde wereld sluiten de rij. Dat is al meer dan een eeuw zo.

Australië, Canada, Japan en West-Europa zijn de trouwe volgers van koploper VS. Dat geldt ook nog bij het aantal computers, internetaansluitingen en mobiele telefoons. Maar op deze terreinen zouden de VS wel eens snel ingehaald kunnen worden. West-Europa heeft met zijn gsm een wereldstandaard voor mobiele telefonie gezet. Het aantal gsm-abonnees verdubbelt hier in menig land inmiddels jaarlijks en het kan niet lang duren of er zijn meer mobiele telefoonaansluitingen dan vaste. Tegelijkertijd groeit het computerbezit en daarmee ook het internetgebruik sterk en gaan gsm-telefoons (beperkt) internet-toegang bieden. West-Europa kan daardoor wellicht al spoedig de VS voorbij streven als de regio die het sterkste met het internet is verweven.

De netten voor mobiele telefonie zullen door hun relatief lage aanlegkosten de derde wereld ook versneld in het tijdperk van de telecommunicatie kunnen brengen. Satellietcommunicatie brengt via gemeenschappelijke telefooncellen nu al telefonie naar dorpen in de meest afgelegen streken. Binnen een paar jaar zullen grote gsm-aanbieders hun netten tot in alle uithoeken van de wereld willen uitbreiden, al was het maar om hun westerse klanten wereldwijde dekking te kunnen bieden.

Wel zullen de derde-wereldlanden nog lang een achterstand houden op het Westen als het om vaste lijnen gaat. Die vaste verbindingen blijven voorlopig nodig voor communicatie waarbij veel gegevens worden uitgewisseld, zoals bij internet in toenemende mate het geval is. De kaart voor vaste internet-aansluitingen zal over tien jaar vermoedelijk dan ook nog eenzelfde kleurverdeling kennen als nu.