EU-burgers niet makkelijk uit te wijzen

Bij de ontruiming van een aantal kraakpanden in de Reinwardtstraat in Amsterdam-Oost afgelopen week stuitte de politie vooral op Spaanse en Italiaanse krakers. Deze burgers van de Europese Unie, zeventien in getal, belandden op het bureau van de vreemdelingendienst. Tien tegen één dat de buitenlanders niet op zoek waren naar een baan in een ander EU-land, in dit geval Nederland.

Kunnen ze dan zomaar uitgezet worden? Ja en nee. Wanneer de politie kan aantonen dat ze zich stuk voor stuk verzet hebben tegen de ontruiming, is er voldoende grond voor verwijdering uit Nederland, wegens bedreiging van de openbare orde. Ook als ze bij hun aanhouding niet konden aantonen over voldoende middelen van bestaan te beschikken en evenmin actief op zoek te zijn naar een baan, is dat een reden om ze de landsgrens over te zetten.

Toch is dat laatste niet zo eenvoudig. EU-burgers hebben immers vrij vestigingsrecht, en in elk geval drie maanden de tijd om hier een baan te zoeken. In de praktijk is het moeilijk vast te stellen hoe lang iemand al in Nederland is. De datum van binnenkomst wordt immers niet in het paspoort gezet. Wie aangehouden wordt, kan zeggen dat hij de vorige avond is aangekomen. Wordt dezelfde persoon na drie maanden weer aangehouden, dan kan hij beweren in de tussentijd terug te zijn geweest in het land van herkomst of een ander EU-land. Niemand die hem wat maakt.

Sinds 1990 (Verdrag van Maastricht) mogen EU-burgers zich ook in Nederland vestigen, ook al zijn ze niet op zoek naar een betrekking hier. Zolang ze maar niet op de staatskas hoeven te teren en ze tegen ziektekosten zijn verzekerd, kan hen geen strobreed in de weggelegd worden.

In theorie, zo stelt de Rotterdamse docent Europees recht, mr. D. Verwey, zou Nederland overspoeld kunnen worden met andere EU-ingezetenen. De armste Portugezen zouden, op zoek naar een beter bestaan, Nederland kunnen aandoen. De taal vormt echter een moeilijk te nemen hindernis. Wie de taal niet spreekt, vindt ook zelden snel een baan. De Portugezen zijn liever arm in land dan in Nederland.