AOW moet op de helling

Het huidige AOW-stelsel, dat is gebaseerd op collectiviteit en solidariteit, is uit de tijd en moet op de helling.

Iedereen zal in de toekomst zelf moeten sparen voor zijn oude dag, waarbij de overheid alleen nog hoeft te zorgen voor een waarborgstelsel voor diegenen die door arbeidsongeschiktheid en andere omstandigheden daartoe niet in staat zijn; een soort ouderenbijstand dus. Wij vrezen echter dat het niet van een discussie over deze kwestie zal komen, gezien het electorale belang en het feit, dat de aanstaande AOW'ers menen op basis van het verleden rechten te kunnen claimen voor de toekomst.

Het bevreemdt ons dat de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid wel constateert dat er een generatieconflict dreigt in verband met de betaalbaarheid van de AOW, maar de AOW toch niet ter discussie stelt. Dat generatieconflict dreigt inderdaad. Maar wij geloven niet dat een gedeelde lastenverplaatsing naar de gepensioneerden zelf dit kan voorkomen. De oorzaak ligt in de fundamenten van het huidige AOW-stelsel: de solidariteit tussen generaties en de collectiviteit. De werkende bouwt niet zijn eigen AOW-rechten op, maar toont zich door het betalen van de AOW-premie solidair met de gepensioneerden van dat moment. De collectiviteit blijkt uit het feit, dat de overheid verantwoordelijk is voor de inning en verdeling van de pensioengelden.

De kosten voor het te dure stelsel dreigen geheel verhaald te worden op de werkenden van de toekomst, de jongeren van nu. Veel werkenden bouwen via hun werkgevers of particuliere pensioenverzekeringen een fatsoenlijke oude dag op, die in de toekomst zal volstaan. Feitelijk heeft een deel van de pensioengolf die er nu aankomt, die hele AOW dus niet meer nodig. Daarnaast menen wij dat grootschalige collectiviteit achterhaald is. Wij geloven dat veel jongeren moeite hebben met het denken in solidariteit tussen generaties. Wanneer de lasten voor de AOW verzwaard worden en jongeren van nu dus voelen wat die 'solidariteit' inhoudt, zal het stelsel onhoudbaar blijken. Met het uitstellen van een fundamentele discussie over de AOW wordt een politieke crisis uitgesteld. En wat doen we als mensen over tien tot twintig jaar ineens niet meer bereid zijn te betalen voor een duur stelsel?

Jeroen de Veth en Sander Thomassen zijn voorzitter resp. vice-voorzitter politiek van de Jongeren Organisatie Vrijheid en Democratie