Duitse zweeftrein van de baan

Commissaris van de koningin Nijpels van Friesland en zijn collega Alders van Groningen zien de supersnelle magneetzweefbaan tussen Schiphol en Groningen via de polder niet in gevaar komen na het Duitse besluit de magneetzweefbaan tussen Berlijn en Hamburg definitief af te blazen.

De Duitse minister Klimmt van verkeer en vertegenwoordigers van de Duitse Spoorwegen en het bedrijfsleven hadden zaterdag nog geen drie uur nodig om het project, de Transrapid genaamd, definitief ten grave te dragen. De aanleg van het driehonderd kilometer lange traject kost veel te veel geld en er zouden waarschijnlijk aanzienlijk minder reizigers gebruik van de trein maken dan aanvankelijk was begroot. Bovendien zou de Transrapid bij nader inzien een ongewenste concurrent worden van de ICE, de Duitse hogesnelheidstrein en het paradepaardje van de spoorwegen.

Het besluit komt niet onverwacht. De regeringspartijen SPD en Groenen spraken bij de kabinetsformatie eind 1998 af dat de staat niet meer dan 6,1 miljard mark in de verbinding tussen Berlijn en Hamburg zou steken. Dat was in feite al het doodvonnis. De kostenramingen zijn de laatste jaren enorm gestegen en zitten inmiddels boven de tien miljard mark.

Nijpels en Alders houden zich vast aan het rond de Kerst gepubliceerde rapport-Olman. Daarin staat dat een Nederlandse zweeftreinverbinding tussen Schiphol en Groningen haalbaar is, los van eventuele besluiten in Duitsland. In Nederland heeft een consortium van Siemens, ABN Amro, HBG en Ballast Nedam aangeboden de zweeftreinverbinding aan te leggen, te financieren en te exploiteren. Nijpels: ,,Dat is zo'n riant aanbod. Dat moet met beide handen worden aangegrepen. Het rapport-Olman heeft aangetoond dat het financieel en infrastructureel haalbaar is.''

Volgens de Groningse commissaris Alders is de situatie in Duitsland niet vergelijkbaar met die in Nederland. ,,In Duitsland zou de zweeftrein nauwelijks stoppen en daarmee volledig afhankelijk worden van het aanbod op de beginhaltes. In Nederland zal de zweeftrein veel meer stops kennen waarmee de exploitatie gemakkelijker wordt.''

Beide commissarissen wijzen op een brief van minister-president Gabriel van Nedersaksen aan bondskanselier Schröder. Daarin wijst Gabriel op de Nederlandse oplossing. Hij wil iets dergelijks onderzocht hebben voor een lijn tussen Hamburg via Bremen en Oldenburg naar Groningen.

Later deze maand zal het kabinet zich uitspreken over het rapport van Olman, dat is opgesteld op verzoek van het ministerie van verkeer en waterstaat. Alders: ,,Na zo'n positief rapport verwacht ik ook een positieve opstelling van het kabinet.''

Duitsland wil de geavanceerde Transrapid-techniek toch op een of andere manier behouden. Zo zal het proeftraject in het Emsland, vlak over de grens bij Emmen, blijven bestaan. Bovendien wordt bekeken of de magneettrein op andere, kortere trajecten wél rendabel is. Dat geldt bijvoorbeeld voor de verbinding tussen het centrum van Berlijn en het internationale vliegveld Schönefeld en tussen München en zijn luchthaven.

Maar deze laatste toezegging lijkt een doekje voor het bloeden, ze stelt inhoudelijk weinig voor. De tijdwinst vergeleken bij een gewone trein is zo marginaal (in Berlijn slechts een paar minuten) dat het nauwelijks de moeite loont een zweeftrein-traject aan te leggen.

Tegen de Transrapid is altijd veel verzet geweest, vooral van de Duitse milieubeweging en de Groenen. Zij zien meer in het opkrikken van de bestaande railverbinding tussen Hamburg en Berlijn zodat de hogesnelheidstrein ICE er op topsnelheid kan rijden.