Te voet over Himalaya: Tibets derde geestelijke ontglipt China

De spanningen rond de Chinese bezetting van Tibet dreigen op te lopen, nu de enige spirituele leider van Tibet die zowel door Peking als de Tibetanen wordt erkend, de Himalaya is overgestoken. Hij heeft zich bij de spiritueel leider van Tibet, de Dalai Lama, gevoegd, die in ballingschap leeft in Dharamsala, een stadje in India aan de voet van de Himalaya. ,,Hij is gekomen'', bevestigde gisteren een woordvoerder van de Dalai Lama.

De veertienjarige jongen Ugyen Trinley Dorje is, toen hij zeven was, aangewezen als de reïncarnatie van de in 1981 overleden zestiende Karmapa. In het Tibetaans boeddhisme geldt degene die Karmapa wordt genoemd als derde in rang. Alleen de Panchen Lama, op nummer twee, en de Dalai Lama staan daar boven. Omdat de Dalai Lama sinds een mislukte opstand tegen de Chinezen in 1959 in ballingschap leeft, terwijl de Panchen Lama een door China aangewezen en daarom door Tibetanen gewantrouwd kind is, gold de zeventiende Karmapa, de enige die zowel volgens Peking als volgens de Dalai Lama een reïncarnatie van Boeddha is, als politiek belangrijk.

Om China te verlaten heeft de jongen met enkele monniken een voettocht van 1400 kilometer door de Himalaya gemaakt. De winter maakte de tocht extra zwaar, maar bood ook bescherming tegen Chinese grenstroepen.

Ook Peking heeft het vertrek van de zeventiende Karmapa gemeld, maar rept niet van vlucht. Het meldt dat een brief van de jongen is gevonden in zijn klooster Tsurphu ten noorden van de Tibetaanse hoofdstad Lhasa, waarin hij zegt zich in het buitenland met muziekinstrumenten en liturgie te willen bezighouden.

Aanhangers in Amerika zien de geslaagde voettocht door het hooggebergte als een wonderbaarlijke vlucht, zegt Tenzin Chonyi. Hij is voorzitter van de Amerikaanse afdeling van een boeddhistische stroming die in de Karmapa haar leidsman ziet. Dat er in de VS en ook elders in het Westen aanhangers zijn van deze zogeheten Kagyupa-stroming, is te danken aan de vorige Karmapa, die in de Verenigde Staten is geweest en daar ook is overleden.

Intussen bestaat nog steeds onzekerheid over het lot van een nu tienjarige jongen en zijn familie, die sinds 1995 niet meer zijn gezien. Nadat de Dalai Lama deze jongen had aangewezen als de nieuwe Panchen Lama, drukte China een eigen Panchen Lama naar de voorgrond.

In gezelschap van die laatste, omstreden Panchen Lama, verscheen de nu gevluchte zeventiende Karmapa vorig jaar in het openbaar, wat de angst aanwakkerde dat het Chinese regime nu ook de derde man binnen het Tibetaans boeddhisme voor zijn karretje kon spannen. Maar diens voettocht naar India heeft daaraan een eind gemaakt.