Investeerders bang voor censuur op internet in China

Om als censor te kunnen optreden bij alle communicatie via het internet, en zo het lekken van 'staatsgeheimen' tegen te gaan, heeft Peking verstrekkende controle-maatregelen aangekondigd.

Het pakket van twintig nieuwe, weinig helder geformuleerde verordeningen, jaagt niet alleen mensenrechtengroeperingen angst aan, maar ook buitenlandse investeerders die via het internet zakendoen in China.

China eist dat bedrijven en andere internetgebruikers aan de overheid opgeven of zij gebruikmaken van encryptie-technologie -technieken om het uitwisselen van vertrouwelijke gegevens in een geheimtaal te versleutelen tegen pottenkijkers. Zo ja, dan eist Peking dat zij een vergunning voor het gebruik aanvragen, waarbij ze de werking van de technologie opgeven, en bovendien aangeven wie hun klanten zijn. Ook zou de technologie voortaan van Chinese makelij moeten zijn.

Encryptie-technologie wordt dagelijks gebruikt bij het versturen van vertrouwelijke (bedrijfs-) informatie, zoals het uitwisselen van credit-cardgegevens of adressen. Ook e-mails kunnen desgewenst 'versleuteld' worden verstuurd, opdat alleen de geadresseerde de informatie kan lezen, en niet bijvoorbeeld de internet-providers.

Mogelijk betekenen de nieuwe regels ook dat China de markt dichtgooit voor veelgebruikte programma's als Microsoft Word of Netscape Browser, die encryptie-software gebruiken.

Peking vreest dat dissidenten zich via het internet organiseren. Ook verliest de staat het monopolie op nieuwsgaring en -verschaffing door de explosieve groei van het internet. Vorig jaar verviervoudigde het aantal Chinese gebruikers, tot 9 miljoen.

Zo kwam onlangs, via lekkende ambtenaren en het internet, het nieuws naar buiten van een miljarden-smokkelzaak in de stad Xiamen, waarbij hooggeplaatste politici betrokken zouden zijn. Staatsorganen trachten Chinezen af te schermen van ongewenste zaken, van porno tot de website van de BBC. Vaak tevergeefs: stiekemerds zetten clandestiene kopieën van ongewenste pagina's op het net.

De overheid stort zich ook op een andere manier in de informatie-oorlog die woedt op het internet. Terwijl de staatsmedia nog geen woord hebben vuilgemaakt aan het schandaal in Xiamen, heeft een regerings-voorlichtingsdienst deze week via zijn website de betrokkenheid van een Polit-burolid bij de zaak ontkend. En op een speciale webpagina nodigt de overheid Chinezen uit om on line te klikken over frauderende superieuren - anoniem.

Het Chinese staatsveiligheidsbureau, bedenker van de nieuwe stringente maatregelen, benadrukt dat China slechts de bedoeling heeft om 'staatsgeheimen' geheim te houden. Maar in China is letterlijk alles wat niet officieel openbaar is gemaakt staatsgeheim: nieuws, maar ook statistieken, of de wirwar van plaatselijke investeringswetten kunnen daar onder vallen.

Buitenlandse investeerders met hoge verwachtingen van de snel groeiende Chinese internet-markt, moeten wellicht hun plannen bijstellen. Zeker is, dat de nieuwe regels China's toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO) niet bevorderen.

De Amerikaanse Kamer van koophandel heeft Peking gevraagd om uitstel van de maatregelen, die woensdag zijn gepubliceerd en over enkele dagen moeten ingaan. ,,Encryptie is zo algemeen in software, en zo noodzakelijk voor contacten tussen bedrijven via internet, dat uitvoering van de huidige regulering excessieve inbreuk zal maken op het dagelijkse zakenleven'', zo reageerde directeur Michael Furst tegenover de BBC.