De opvolger van Franjo Tudjman

Vandaag gaan de Kroaten naar de stembus om een opvolger te kiezen voor 'Vader des Vaderlands' Franjo Tudjman, die begin december overleed. Negen kandidaten zijn er, maar daarvan tellen er slechts drie mee.

Mate Granic (52) was lange tijd het democratische, gematigde gezicht van het Tudjman-bewind. Granic is van huis uit arts, maar behandelt allang geen patiënten meer. Sinds 1993 is hij minister van buitenlandse zaken. Hij heeft goede contacten in de westerse hoofdsteden en in Zagreb ging dan ook onlangs het gerucht dat de Amerikanen hem graag als nieuwe president zien. De vice-president van de HDZ leek na Tudjmans dood een goede kans te maken voor diens opvolging. Maar het grote verlies van de HDZ bij de parlementsverkiezingen op 3 januari hebben zijn populariteit geen goed gedaan. En de strijd die hij met haviken in de partij moest leveren om namens de HDZ kandidaat gesteld te worden, deden hem nog minder goed.

Om zijn hachje te redden, legde hij alle partijfuncties neer. Hij kondigde zelfs aan zijn HDZ-lidmaatschap op te zeggen als hij tot staatshoofd wordt gekozen, omdat hij 'president van alle Kroaten' wil zijn.

De winst van de centrum-linkse coalitie bracht Drazen Budisa (51) in beeld, de voorzitter van de sociaal-liberale HSLS. Als student werd hij in 1971, toen Zagreb tijdens de 'Kroatische lente', meer autonomie binnen Joegoslavië eiste, veroordeeld tot vier jaar cel wegens 'nationalisme en ondermijning van de communistische staatsideologie'.

De filosoof en socioloog was al eerder presidentskandidaat, in 1992. Hij werd kansloos verslagen door Tudjman. In de jaren negentig werkten hij en zijn partij regelmatig samen met de HDZ. Augustus 1998 besloot hij echter tot samenwerking met de Sociaal-Democratische Partij van Ivica Racan. De samenwerking bleek succesvol. Racan wordt de nieuwe premier. Maar of Budisa president wordt, valt nog te bezien.

De laatste dagen is volgens de peilingen de aanhang van Stipe Mesic (65) namelijk enorm gestegen. Hij is leider van de kleine centrumpartij HNS, die ook aan de nieuwe regeringscoalitie deelneemt. Mesic heeft een lange politieke geschiedenis achter de rug. Hij was lid van de communistische partij en zelfs president van het presidium van Joegoslavië, toen dat in 1991 uiteenviel.

Mesic stond, samen met Tudjman, aan de wieg van de HDZ en was lang diens naaste medewerker. In 1994 brak hij echter met hem. Mesic werd een van de belangrijkste critici van het autoritaire staatshoofd. Hij hekelde diens desastreuze economische beleid en pogingen Bosnië tussen Kroatië en Servië op te delen.

Naar verwachting haalt geen van de kandidaten meer dan de helft van de stemmen. Een tweede ronde volgt op 7 februari.