Fraude in studiehuis stelt leraren op de proef

Veel leerlingen hebben een slimme oplossing voor de verzwaarde werkdruk in het studiehuis: zij schrijven de werkstukken niet zelf maar nemen ze over van een ander. Docenten doen er goed aan 'de handelingsopdrachten' zoveel mogelijk te schrappen. Het is zonde van de tijd.

Onlangs heb ik mogen ervaren welke zegeningen het studiehuis ons zal brengen in de komende jaren.

Een 4 havo-leerling, laten we hem B noemen, had in oktober een boekverslag ingeleverd waar ik, docent Engels, na aandachtige bestudering wat op aan te merken had. Niet veel, een kleinigheid slechts, die te maken had met het jaar van eerste publicatie. Niet slecht dus. Al wat B nog te doen had was eens goed kijken op de eerste pagina en vervolgens met de opgedane wijsheid in zijn computerbestandje een kleine wijziging aanbrengen. Vorige week was het zover en mocht ik het verslag voor de tweede keer in ontvangst nemen. Al bladerend en lezend bekroop me een voldaan gevoel. Een degelijk stuk werk! Zowel inhoud als vormgeving waren van prima gehalte en het jaar van eerste publicatie klopte. Goed zo B. Maar toen gebeurde het. Al bladerend was ik op bladzijde drie aangeland en daar viel mijn oog op een met potlood aangebrachte wijziging. 'Visuele cirkel' was doorgehaald, eronder stond 'vicieuze cirkel', met potlood, in een handschrift dat ik meteen herkende als dat van collega C. Slordig B!

Je constateert op zo'n moment dat een leerling die aan een boekverslag (een 'handelingsopdracht' om in tweede-fasejargon te blijven) iets moet versleutelen dat hem hooguit een halfuur kost er de voorkeur aan geeft om van een leerling uit een parallelklas, die toevallig hetzelfde boek gelezen heeft en wiens verslag door een collega inmiddels 'naar behoren' is bevonden, dat verslag te lenen en bij de eigen docent in te leveren. Jammer dat B het niet eerst even heeft doorgebladerd, dan zou hij de correctie hebben gezien en had hij die kunnen uitgummen.

Waar je in de jaren voorafgaande aan de invoering van de tweede fase steeds voor gewaarschuwd hebt, zie je hier werkelijkheid worden. De leerling die een handelingsopdracht dient in te leveren, leent die van een leerling uit een parallelklas, of hij start zijn internet browser en surft naar de site van Internet College (of naar een van de tientallen andere sites met uittreksels, werkstukken e.d.) en klaar is Kees. De goedwillende docent wiens taak het is om al dat knip en plakwerk na te kijken gaat vervolgens naar huis met een kofferbak vol en is weer even van de straat.

Eigenlijk is het dus niet nodig al te lang wakker te liggen van het geklaag van leerlingen over werkdruk want binnen afzienbare tijd hebben ze door hoe die tweede fase eigenlijk in elkaar steekt. Spoedig zal alles wat er aan werkstukken e.d. te maken valt, voor welk vak dan ook, op internet te vinden zijn. Het aantal door leerlingen voor dit doel gebouwde sites is nu al aanzienlijk maar zal alleen maar toenemen. Vaak valt op de site zelfs te lezen welk cijfer de leerling voor een werkstuk heeft behaald en bij welke docent. De leerling die een werkstuk overneemt loopt dus niet eens het risico van een misser.

Een aantal weken geleden, moe van dit volstrekt zinloze corrigeerwerk, heb ik met mijn collega's eens kritisch naar ons lesprogramma gekeken. We hebben het niet bij kijken gelaten maar er meteen grof het mes in gezet, door alle handelingsopdrachten die voor ons als docent inhouden dat we tijdens vakanties of weekends werk zitten na te kijken dat diverse collega's in den lande al voor ons nagekeken hadden, op een enkele na te schrappen. We hechten er namelijk aan het gevoel te hebben dat het werk dat we doen zinvol is.

Is het niet logisch om in de heersende chaos, veroorzaakt door bestuurders die niets anders te bieden hebben dan stuurloosheid, als werkers in het veld zelf de koers maar uit te zetten?

Wie zijn beter in staat dan de onderwijsgevenden zelf om te beoordelen wat wel en niet haalbaar is van de plannen en idealen die men zich heeft laten opdringen? Het is al erg genoeg dat duizenden onderwijsgevenden in ons land afhankelijk zijn van beleidsmakers die er bij voortduring blijk van geven absoluut niet te beseffen wat ze aanrichten? En dan heb ik het niet alleen over Adelmund die als ze een keer zwaar getafeld heeft plompverloren een vak afschaft, maar ook over een volksvertegenwoordiging die van harte instemt met een dergelijke maatregel en vervolgens met evenveel enthousiasme haar voornemen deze beslissing terug te draaien omarmt. Gezwalk van mensen die niet weten waar ze over praten en daar niet eens wakker van liggen.

Eigenlijk was ik blij toen leerling B vorige week zijn tweedehands boekverslag inleverde. Hij gaf mij de bevestiging dat het goed was. Ons schrapwerk.