Max Havelaar breidt uit

Na de koffie en de banaan komt er dit jaar ook sinaasappelsap op de markt onder het keurmerk van Max Havelaar. De grondstof voor het product komt uit Brazilië, Mexico en Cuba.

Of de grote supermarkten, zoals Albert Heijn en Super De Boer, het vruchtensap in de schappen zullen zetten is nog onduidelijk. De Stichting Max Havelaar is nog met de supermarktketens in onderhandeling. Als producent wordt Menken Drinks genoemd.

De leveranciers van het sapconcentraat zijn vooral boerencoöperaties in Brazilië die momenteel hun product, de sinaasappel, niet kunnen slijten. De Braziliaanse markt wordt door een beperkt aantal grote spelers gedomineerd. Aangezien de wereldprijs voor sinaasappelconcentraat is gedaald, creëren de grote Braziliaanse bedrijven kunstmatig schaarste door minder sinaasapels af te nemen. Zij houden daardoor hun eigen winstmarges overeind. Vooral boerencoöperaties zijn daarvan de dupe.

Gisteren presenteerde de Stichting Max Havelaar een onderzoek dat is uitgevoerd door het bureau Trendbox. Daaruit blijkt dat de consument minder gevoelig is voor producten van eerlijke handel dan Max Havelaar hoopt. Bij het kopen van verantwoorde levensmiddelen kiest de consument vooral voor zijn eigen gezondheid (7,9 waardering). Op de tweede plaats komt het milieu-aspect (6,7). Of het product ook op een sociaal verantwoorde manier is ingekocht of gefabriceerd, komt pas op de derde plaats (met een waardering van 6,6 op een schaal van 10).

De positie van de arme boer leidt slechts in 12 procent van de aankopen tot overdenking. Over het algemeen is er soms, maar meestal zelden, oog voor de positie van de producent.

Uit het onderzoek van Trendbox blijkt verder dat de consument de verantwoordelijkheid voor het aanbieden van een verantwoord product vooral bij de fabrikant (63 procent van de ondervraagden vindt dat) en de overheid (60 procent) legt. De supermarkt en de consument scoren niet hoger dan 48 en 47 procent.

Ongeveer 40 procent van de 1271 ondervraagden vindt dat er levensmiddelen moeten zijn die onder goede arbeidsomstandigheden zijn gemaakt en waarvoor de producent voldoende betaald krijgt. Aanzienlijk duidelijker spreekt de consument zich uit over de vraag of bij de productie van levensmiddelen kinderen betrokken mogen zijn: 71 procent van de ondervraagden vindt dat bij levensmiddelen geen kinderarbeid in het spel mag zijn.

De gegevens van Trendbox wijken niet af van de ervaringen die de Stichting Max Havelaar heeft. Het marktaandeel van eerlijke koffie blijft al jaren steken op ongeveer drie procent. De Oké-banaan stabiliseert zich na een flitsende start (8 procent ) op 5 procent.

De Stichting kon gisteren nog niet duidelijk maken op welke wijze het marktaandeel van de keurmerkproducten kan worden opgekrikt. Het Trendbox-onderzoek schetst wel welk probleem Max Havelaar heeft, maar geeft geen oplossing.

Volgens stichtingsdirecteur Hans Bolscher moet in ieder geval het marketingbudget omhoog van 700 000 naar twee miljoen gulden. Met behulp van een nieuwe marketingstrategie moeten meer jongeren worden bereikt. De afnemers van de keurmerkproducten zijn nu bemiddelde veertigers.