Kiezers laten Meciar met lege handen achter

Een sterk bewijs voor de kracht en stabiliteit van de Slowaakse democratie is het niet: de Slowaakse kiezers zijn massaal weggebleven bij een referendum dat door de buitenwacht als destabiliserend werd gezien.

Slechts 20 procent kwam zaterdag opdagen om zich uit te spreken over vervroegde verkiezingen. De opkomst was lager was dan voorspeld (40 procent) en veel lager dan wettelijk noodzakelijk voor een geldige uitslag (50 procent). Zo beleefde Slowakije voor de vierde keer sinds het in 1993 van Tsjechië scheidde, een volksraadpleging die op niets uitliep.

Het debacle kan het einde betekenen van het politieke fenomeen Vladimir Meciar, de wilde populist die tot 1998 premier was, en Slowakije impopulair maakte bij investeerders en de EU. Het jongste referendum was door Meciar op touw gezet. Het was bedoeld om hem weer aan de macht te helpen.

Veel Slowaken hebben nog steeds een zwak voor Meciar. Maar niet genoeg om weer en wind te trotseren in een zinloze stembusgang. Waarmee niet gezegd is dat het Slowaakse electoraat zo blij is met de huidige hervormerscoalitie in Bratislava. Het regime van Meciar is opgevolgd door een merkwaardig monsterverbond van liberalen, ex-communisten, etnische Hongaren en centristen, door afkeer van Meciar bij elkaar gehouden.

Er is veel ruzie onderling en weinig bestuurlijke ervaring in de regering van Mikulas Dzurinda. Dat is het beeld dat oprijst uit de jongste voortgangsrapportage van de Europese Commissie over de aspirant-leden van de EU in Centraal-Europa, waaronder Slowakije. In wetgeving en op papier doet de regering veel om in de buurt te komen van de algemene Europese eisen. Maar of het nu gaat om privatisering, corruptie of de behandeling van zigeuners, de Slowaakse bestuurspraktijk staat nog ver af van wat 'Europa' normaal vindt. Polen, Hongarije en Tsjechië scoren bij de EU beter.

,,Politisering, vriendjespolitiek en onheldere verantwoordelijkheden zijn nog steeds belangrijke kernmerken van een bestuursapparaat dat onaantrekkelijk is gebleven voor nieuwe, hoogopgeleide arbeidskrachten'', schrijft de Europese Commissie.

De wegblijvers van dit weekeinde hebben er onbedoeld voor gezorgd dat de hervormingen niet helemáál worden stopgezet.