Ivica Racan, nieuwe premier Kroatië

Hij spreekt de taal die het westen graag hoort. Ivica Racan, beoogd premier van Kroatië, wil de corruptie aanpakken, de persvrijheid garanderen, meewerken met het Joegoslavië-tribunaal en de eenheid van Bosnië respecteren. Ondertussen is hij echter oók realistisch: ,,Het is veel makkelijker over democratie te praten als je in de oppositie zit dan wanneer je aan de macht bent.''

Racan is dan ook gepokt en gemazeld in de politiek. Hij was voorzitter van de Kroatische afdeling van de Joegoslavisch Communistisch Partij, toen eind jaren tachtig de roep om meer vrijheid toenam. Zich realiserend dat het tij niet te keren was, ging hij akkoord met de afschaffing van het eenpartijsysteem en maakte van zijn eigen partij een sociaal-democratische.

Het mocht niet baten: bij de eerste vrije verkiezingen in Kroatië in 1990 haalde de rechts-nationalistische HDZ van Franjo Tudjman een klinkende overwinning. Racans SDP kreeg vooral stemmen van Kroatische Serviërs, die hoopten dat de sociaal-democraten nog iets van het ideaal van het oude, multinationale Joegoslavië zouden bewaren.

Dat is een allang gepasseerd station. Kroatië is inmiddels een onafhankelijke staat, waar amper nog Serviërs wonen. Ook onder Racan -die in 1944 werd geboren in een Duits concentratiekamp waar zijn moeder, lid van Tito's partizanen, was geïnterneerd- zullen ze niet massaal terugkeren. Hij wil ze best welkom heten, zei hij tegen The New York Times, maar ,,in dit deel van Europa, waar zoveel leed en verwoesting is geweest, is het niet makkelijk mijn principes te verdedigen''.

De steun voor Racan kwam deze keer vooral van jongeren, die snakken naar veranderingen. Herhaalde malen verscheen hij op popconcerten, waar hij felle toespraken hield en en passant herinneringen ophaalde aan dertig jaar geleden, toen hij, ook al, een fervent rockliefhebber was en weleens een stickie rookte.

Racan heeft, samen met zijn coalitiepartner Drazen Budisa van de liberale HSLS, de kiezers bepaald niet de hemel beloofd. Uitkeringen zullen worden verlaagd, noodlijdende staatsbedrijven gesloten. Het moet, aldus de voormalig communist, het is de enige manier om weer aansluiting bij Europa te krijgen.