Oorlogsverleden klem tussen festiviteiten

De Japanse bevolking is zich zeer wel bewust van het lijden dat Japan heeft veroorzaakt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat zei voorzitter T. Nakayama van het Japanse comité voor de viering van de betrekkingen tussen Nederland en Japan gisteren tijdens een persconferentie in Amsterdam.

De manier waarop de stichtingen in Nederland en Japan omgaan met het gezamenlijke oorlogsverleden, blijft een pijnlijk onderwerp, zo bleek. ,,Er is een consensus onder alle Japanners dat Japan nooit meer agressor zal zijn'', verzekerde Nakayama. Japanse journalisten vroegen of er, naast de festiviteiten, in het programma ook plaats is voor het Japanse oorlogsverleden.

Voorzitter van het Nederlandse comité Y. van Rooy benadrukte dat de organisatie vooraf zorgvuldig heeft overlegd met de Indische gemeenschap in Nederland. Van Rooy zei groot belang te hechten aan de tentoonstelling die is gemaakt door het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (Niod) over de Japanse bezetting van toenmalig Nederlands-Indië. Het was de bedoeling dat die tentoonstelling dit jaar ook in Japan te zien zou zijn. Tot nog toe, erkent Van Rooy, hebben echter nog maar enkele steden toegezegd de expositie te tonen.

Volgens E. Somers van het Niod hebben vier Japanse gemeenten dat inmiddels toegezegd. De expositie, waarin de Japanse bezetting uit verschillende gezichtspunten wordt bekeken, is volgens hem in Japan omstreden. Somers heeft uitgebreid overlegd met onder meer Japanse organisaties van oud-strijders. ,,Maar we laten niet onze oren naar hen hangen.'' Aan de Japanse versie van de tentoonstelling, die afgelopen zomer in het Rijksmuseum te zien was, voegt het Niod een inleiding over het koloniale verleden toe.

De Stichting 400 jaar Nederland-Japan bood gisteren het programma van de herdenkingsactiviteiten aan de kroonprins aan. Willem-Alexander zal naar aanleiding van de viering van 17 tot en met 25 april een bezoek brengen aan Japan.

In beide landen worden in totaal zo'n 700 evenementen georganiseerd. Diverse Nederlandse orkesten en dansgezelschappen reizen af naar Japan. Daar worden ook symposia gehouden, onder meer over watermanagement. Volgende maand wordt in Noord-Japan een elfstedentocht gehouden.

De Nederlandse overheid heeft 6 miljoen gulden aan de Stichting bijgedragen en met 2,67 miljoen gulden meebetaald aan de restauratie van het Von Sieboldhuis in Leiden. Dat moet een museum worden voor de Nederlands-Japanse betrekkingen. Japan trok eenzelfde bedrag uit.