Behandeling hyperactief kind is niet optimaal

De herkenning en de behandeling van hyperactieve kinderen met concentratiestoornissen (adhd) kan beter. Er moet meer onderzoek komen naar het medicijn ritalin, dat bij adhd veel wordt voorgeschreven. Dit stelt de Gezondheidsraad in een gisteren verschenen advies aan minister Borst van volksgezondheid.

Kinderen met adhd zijn, meestal al heel jong, voortdurend rusteloos, overbeweeglijk, impulsief en ongeconcentreerd. Voordat de diagnose adhd kan worden gesteld, moet veel informatie worden ingewonnen, bij de ouders en de school. Dat gebeurt niet altijd, zegt D. Gersons, arts en secretaris van de Gezondheidsraad.

,,Het is onduidelijk hoe de diagnose adhd wordt gesteld'', zegt Gersons. ,,Vermoedelijk wordt daarbij lang niet door iedereen met dezelfde criteria gewerkt.'' Er zíjn helemaal geen protocollen voor huisartsen en kinderartsen die met deze kinderen te maken krijgen. ,,Dat moet beter'', aldus Gersons. Er is volgens haar langzamerhand voldoende kennis over de aandoening om zulke protocollen te ontwikkelen, zodat over de diagnostiek meer duidelijkheid en overeenstemming kan komen.

Ook is inmiddels voldoende duidelijk dat kinderen met adhd baat kunnen hebben bij twee soorten behandelingen: een intensieve vorm van gedragstherapie, of een behandeling met medicijnen. Met ritalin wel te verstaan, een middel dat onder de opiumwet valt, dat sinds 1993 steeds vaker wordt voorgeschreven en mede daarom omstreden is.

,,De werkzaamheid van ritalin is ondubbelzinnig aangetoond'', aldus Gersons. ,,Wij vinden dat kinderen die echt aan adhd lijden, recht hebben op dit medicijn.'' Maar, waarschuwt de Gezondheidsraad, uit Amerikaans onderzoek is gebleken dat van alle kinderen die ritalin slikken, maar liefst de helft niet voldoet aan de criteria voor adhd. ,,Er is een onduidelijk gebied tussen het stellen van een diagnose en het voorschrijven van ritalin'', zegt Gersons. ,,Er zijn aanwijzingen dat er in Nederland ook zo'n grijs gebied is. Niet zeker is of alle kinderen die hier ritalin krijgen, wel echt aan de diagnose adhd voldoen.'' De raad pleit dan ook voor een grondig onderzoek hiernaar.

'Zuinigheid' zou verder het devies moeten zijn in de omgang met het medicijn, omdat de veiligheid van ritalin op de langere termijn niet vaststaat. Maar vooral, benadrukt Gersons, moet uitgezocht of alle kinderen die het middel krijgen, daarmee wel geholpen zijn. ,,Stel je voor dat de grote problemen van zo'n kind niet door adhd, maar door iets anders veroorzaakt worden. Als je dan te snel ritalin voorschrijft, geef je niet de juiste zorg en komt dat kind in de kou te staan.''