Nieuwkomers@TK.nl

Leden van de Tweede Kamer willen weten waarom het onderwijsachterstandenbeleid niet werkt. Tussen andere dr. Clavans moet ook ik daar vanmiddag opdraven. Wat zal ik die nieuwkomers vertellen?

Ongelijke kansen op de basisschool hebben we al heel lang. Nederland was er nooit goed in, die aan te pakken. Nog na 1970 kenden we lagere scholen die officieel wel en andere die niet voorbereidden op doorstroming naar havo-vwo; informeel is dat nu nog praktijk. Dat vereist namelijk extra inspanning en aanbod. Velen van ons zaten daarom in aparte rijen, klassen of scholen ter voorbereiding op hbs of gym. Had je laag opgeleide ouders, dan maakte je daar weinig kans op en ook dat is nog zo. Al op kleuterleeftijd lag je achter in ontwikkeling en in taalbeheersing. Op je twaalfde was die achterstand toegenomen.

Die puur blanke 'milieu-ongelijkheid' was rond 1970 voor alle omroepen aanleiding om zendtijd in te leveren ter wille van Sesamstraat. De onderwijssituatie van arbeiderskinderen was immers een nationaal drama, waarvoor een nationale aanpak nodig was. Geholpen heeft dat toen niet of nauwelijks: het probleem is ondergesneeuwd toen winstbeluste bedrijven goedkope arbeiders importeerden uit derde-wereld-streken, zonder dat Nederland een volwassen immigratiebeleid voerde. Hun kindertjes lijden op hun beurt vooral onder dat voortlevende standenkarakter van ons onderwijs (A), dat nu bovendien noch raad wist met hun recht op moedertaal (B), noch de noodzakelijke opstap wist aan te reiken naar een nieuwe, tweede taal, Nederlands (C).

We durven spreken van knuffelbeleid, waar we in werkelijkheid wegkeken, eerst bij binnenkomst van hun vaders en later weer, toen ziek bedrijfsleven hen in uitkeringen dumpte. Voor een dubbeltje zaten we even eerste rang en hebben het probleem neergelegd bij aanmodder-scholen in volksbuurten. Wethouders van grote steden hebben zich intussen van dat scholenbudget meester gemaakt en bakken er op hun beurt lucht van, zonder centraal toezicht. Zelfingenomen en monocultureel verwijten we nu de moeders hun thuistaal, de vaders hun verloren gezag.

Of die nieuwkomers@TK.nl daar aan willen, vanmiddag?