Omstreden boek mag

De schrijver Pieter Waterdrinker is vrijgesproken van de aanklacht dat hij joden heeft beledigd in het algemeen en de burgemeester van Zandvoort in het bijzonder.

Het gerechtshof in Amsterdam vindt een passage in de roman Danslessen wel beledigend voor joden, maar de woorden worden geuit door een personage dat duidelijk niet de opvatting van de schrijver weerspiegelt. De passages over de burgemeester zijn ,,niet vleiend bedoeld', maar in de context van de roman zijn ze strafrechtelijk niet beledigend.

Tegen Pieter Waterdrinker, pseudoniem van de journalist Pieter van der Sloot, was in hoger beroep 500 gulden boete geëist, het dubbele van wat de politierechter in Haarlem hem vorig jaar had opgelegd. De politierechter vond dat er alleen sprake was van belediging van de burgemeester, niet van belediging van joden. In hoger beroep werd de laatste aanklacht toch weer opgevoerd.

De roman Danslessen gaat over een jongetje dat opgroeit in Zandvoort. Allerlei fictieve dorpsaffaires spelen mee op de achtergrond. Zoals een schaatswedstrijd die de burgemeester organiseert tussen de wethouders Gladpootje en Groen om te beslissen over het lot van het oude postkantoor. Een omstander zegt: ,,...wat ik wel erg vind, is dat Gladpootje zich daarvoor leent. Zo'n keurige katholiek, en dat op zondag! Maar ja, wat wil je, met zo'n joodje aan het hoofd.'

De huidige burgemeester van Zandvoort voelde zich aangesproken omdat hij evenals de roman-burgemeester Van der Heijden heet en joods is. De 'echte' burgemeester reageerde gisteren teleurgesteld. ,,Ik begrijp het niet, maar de rechter heeft nu in laatste instantie gesproken en daarmee is voor mij het boek gesloten.' Van der Heijden zegt dat hij met zijn klacht vooral wilde bereiken dat ,,schrijvers zorgvuldiger te werk gaan en dat er richtlijnen komen hoever een schrijver kan gaan'.

Die richtlijnen heeft het gerechtshof echter niet gegeven. De vrijspraak behelst geen algemene vrijbrief voor schrijvers. Want het hof verwijst keer op keer naar de context van de roman. Belangrijk is volgens het hof hoe prominent de gewraakte uitspraak is en hoezeer die de opvattingen van de schrijver lijkt weer te geven.