Toezicht faalt

De uitvoerders van WW en WAO falen in hun rol als 'poortwachter', waarin ze de toename van het aantal arbeidsongeschikten zoveel mogelijk moeten beperken. Dat blijkt uit een vernietigend rapport van het CTSV, de toezichthouder in de sociale zekerheid.

Het CTSV constateert dat de vijf uitvoerders (uvi's) Gak, Cadans, USZO, SFB en Guo nauwelijks toezien op de pogingen van bedrijven en arbodiensten om zieke werknemers weer aan het werk te helpen. Ze hebben daar ook onvoldoende mogelijkheden voor, aldus de toezichthouder. Ook is er onduidelijkheid over de taakverdeling tussen de uitvoerders en de arbodiensten en heerst er wantrouwen tussen beide partijen, die slecht met elkaar overleggen.

Bedrijven en de door hen gecontracteerde arbodiensten zijn in het eerste ziektejaar van een werknemer verantwoordelijk voor de begeleiding. Zij moeten op vaste tijden een 'reïntegratieplan' indienen bij de uitvoerders van de WAO. De verzekeringsartsen en arbeidsdeskundigen in dienst van de uitvoerders kunnen de bedrijven adviseren, maar dat gebeurt nauwelijks, aldus het CTSV. ,,Onduidelijkheid over de rolverdeling drijft de partijen eerder uit elkaar'', constateren de onderzoekers.

Deels ligt dat aan formele procedures, waarbij op afgesproken tijdstippen knopen moeten worden doorgehakt. Maar zo werkt het niet bij een zieke werknemer, meent het CTSV, daar is in een eerder stadium veel en informeel overleg nodig tussen de betrokken partijen.

De uitvoerders missen volgens het CTSV 'harde criteria' waarop ze kunnen beoordelen of bedrijven en arbodiensten wel genoeg hun best doen voor de zieke werknemers. Aan de andere kant moeten ze wel boetes uitdelen als een plan voor reïntegratie niet op tijd wordt ingeleverd. ,,Deze boetes zetten de vertrouwensrelatie onder druk en drijven de verhouding met de werkgevers op de spits'', aldus het rapport.

Woordvoerders van Gak en Cadans wezen er gisteren op dat de uitvoerders de staatssecretaris van sociale zaken meermalen hebben laten weten niet gelukkig te zijn met hun rol. Zij zijn het volledig eens met de constateringen van het CTSV. Er zijn wel bedrijfssectoren, waarin werkgevers, arbodiensten en uvi's samenwerken, maar dan alleen op basis van vrijwilligheid. Volgens woordvoerder Bastiaanse van het Gak moet de samenwerking vanaf een vroeg stadium in het eerste ziektewetjaar in de wet worden vastgelegd. ,,Bovendien moeten we geld voor reïntegratie van een zieke werknemer in het arbeidsproces ook in het ziektewet-jaar kunnen gebruiken en niet alleen als iemand al in de WAO zit'', aldus Bastiaanse. Staatssecretaris Hoogervorst gaat maatregelen nemen om dat te voorkomen, maar die laten nog op zich wachten.

Gisteren werd ook bekend dat de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) onderzoek doet naar de verzekeringsmarkt voor ziekteverzuim. Twintig zelfstandige arbo-diensten hebben bij de NMa de klacht neergelegd dat grote verzekeraars werkgevers dwingen een contract met een door hen aangewezen arbo-dienst af te sluiten.