Lomé-akkoord met anti-corruptieparagraaf

Het akkoord dat de Europese Unie en 71 vroegere koloniën uit Afrika, het Caribische gebied en de Stille Oceaan (ACS-landen) eergisteren hebben afgesloten, vormt het grootste pakket handelsvoordelen en ontwikkelingshulp ooit afgesloten tussen Noord en Zuid.

Het eerste akkoord werd in 1975 in Lomé, de hoofdstad van Togo, daarna werd het enkele malen vernieuwd. Het laatste verdrag wordt dit voorjaar op Fiji getekend.

Lomé viel af omdat de EU de samenwerking met Togo tijdelijk heeft opgeschort vanwege de mensenrechtensituatie in dat land. De Unie heeft de relatie met de ACS-landen onder druk van de Wereldhandelsorganisatie WTO ingrijpend gewijzigd. De EU trekt maar een deel van de ontwikkelingslanden voor. Dat is discriminatie en dus ontoelaatbaar, vindt de WTO.

De ACS-landen krijgen in het nieuwe akkoord twintig jaar de tijd om hun economie te liberaliseren en voluit mee te kunnen doen in de wereldhandel, zoals de WTO eist. De eerste acht jaar moeten ze proberen regionale handelsblokken te vormen. Die moeten de onderlinge handel landen bevorderen en hun economie krachtig en weerbaar maken. Op zijn laatst in 2005 krijgen alle minst ontwikkelde landen vrij toegang tot de Europese markt. Ook zij die geen ACS-lid zijn, zodat een einde komt aan de discriminatie tussen de allerarmsten. De ACS-landen krijgen bijna dertig miljard gulden hulp en goedkope leningen van de Europese Investeringsbank. En wanneer een deel van de hulp verloren gaat door corruptie en een ACS-land daar niets tegen doet, kan de Unie de hulp stopzetten. De Unie gaat ook controleren of landen de steun wel doelmatig gebruiken. De ACS-landen moeten maatschappelijke organisaties als vakbonden en vrouwenorganisaties bij het beleid betrekken. De hulp wordt voortaan gebruikt voor armoedebestrijding. De 71 leden moeten illegalen en statenlozen die in de EU worden opgepakt terugnemen. Ongeacht of ze nu uit het land zelf komen of alleen maar daarvandaan naar de EU vertrokken zijn. En de Europese Unie creëert nieuwe fondsen om ACS-landen te helpen die in de problemen komen wanneer hun grondstoffen op de wereldmarkt fors in prijs dalen.