CDA: Radicaler belastingplan

Het CDA bepleit een veel radicalere wijziging van het belastingstelsel dan het kabinet voorstelt. Als het aan de christen-democraten ligt, wordt er op termijn een zogenoemde flat tax ingevoerd, gecombineerd met heffingskortingen. Eén tarief dus voor iedere belastingbetaler, met gerichte aftrekposten. In ieder geval moet op dat idee worden gestudeerd, vindt kamerlid Reitsma.

,,Staatssecretaris Vermeend van financiën had eigenlijk een stap verder moeten gaan'', aldus Reitsma vlak voor aanvang van het drie dagen durende slotdebat over de hervormingsplannen. ,,Hij wil vermogen belasten tegen één uniform tarief, hij wil hetzelfde doen bij directeuren/grootaandeelhouders, maar bij inkomsten uit arbeid houdt hij vast aan oplopende tarieven. Het toptarief gaat nu omlaag, maar blijft in internationaal verband nog te hoog. Zo blijven we het risico lopen dat bedrijven en burgers de grens overtrekken.''

Om te voorkomen dat hun 'vlakke belasting' asociaal uitpakt, wil het CDA dit systeem koppelen aan een ander idee. Huishoudens zouden niet meer dan een bepaald percentage van hun inkomen kwijt mogen zijn aan wonen, zorg en onderwijs. Reitsma: ,,Die lastenmaximering kun je bereiken met een systeem van gerichte kortingen. Die houden rekening met de specifieke financiële positie van huishoudens. Het CDA houdt er onverkort aan vast dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen.''

Reitsma kent de bezwaren tegen dergelijke inkomensafhankelijke regelingen. Het kabinet wijst geregeld op het risico van de armoedeval: mensen worden zo nauwelijks meer geprikkeld om te streven naar werk of een hoger inkomen, omdat ze dan niet meer van die sociale voordelen kunnen profiteren. ,,Natuurlijk, dat is de klassieke kritiek'', aldus de CDA'er. ,,Nou, die kan mooi worden opgenomen in de verkenning naar dit idee waar wij Vermeend en minister Zalm om vragen.''

,,Ik moet wel zeggen dat ik steeds minder geloof in de paarse veronderstelling dat geld het belangrijkste Leitmotiv is om werk te zoeken. De arbeidsmarkt wordt steeds krapper, financiële prikkels hebben steeds minder zin. Bereik je zo echt wel de harde kern van langdurig werklozen en WAO'ers? Lukt het nog wel om oudere vrouwen de arbeidsmarkt op te krijgen? Mijn zus van 55 peinst er niet over om nog te gaan werken, die heeft haar hele leven voor haar gezin gezorgd. En toch trekt het kabinet meer dan tien miljard gulden uit voor de arbeidskorting, het fiscale extraatje voor werkenden.''

Het CDA heeft volgens Reitsma ten minste één principieel bezwaar tegen deze aanpak: ,,Burgers moeten zelf kiezen hoe zij binnen hun samenlevingsverband werk en zorg verdelen. De overheid moet zich daar niet via de fiscaliteit mee bemoeien, door bijvoorbeeld de inkomensverschillen tussen werkenden en niet-werkenden te vergroten. Dat laatste gebeurt nu heel bewust.''

In de ogen van het CDA pakt het huidige systeem over de hele linie te individualistisch uit. De oppositiepartij wil in plaats daarvan een 'partnermodel'. Daarin worden de inkomens van beide partners simpelweg bij elkaar opgeteld, door tweeën gedeeld en dan belast. Reitsma: ,,Nu zie je dat het ene huishouden dat een ton per jaar verdient, meer belasting betaalt dan een ander huishouden met hetzelfde bruto-inkomen. Dat gebeurt bijvoorbeeld als één van de partners het leeuwendeel verdient en dus onder een hoog tarief valt. Dat is onrechtvaardig.''