Anti-junkmaatregel: stoelen en banken uit de tram

Hans Bosma, medewerker van het Gemeentevervoerbedrijf (GVB) in Amsterdam, is niet bang dat de leeggemaakte ruimtes achterin de tram hangplekken zullen blijven. ,,Ze zijn juist bedoeld om het rondhangen van randgroepfiguren tegen te gaan'', zegt Bosma.

In die trams waar nog geen conducteur meerijdt, wil het GVB de achterste banken en stoelen verwijderen. ,,Achterin de tram is een situatie gegroeid waar wij geen controle meer op hadden. Daar was een samenklontering van mensen die niet echt van het openbaar vervoer genoten.''

Hij drukt zich wel erg voorzichtig uit. Sinds jaren zijn de achterste zitplaatsen van het Amsterdamse openbaar vervoer het smerigst en het zwaarstbeschadigd. Stoelen werden beklad, ingekerfd en met kauwgom besmeurd. Regelmatig waren verslaafden druk bezig met zilverfolie en aansteker. De passagiers wisten dan dat zij, om aan de drugsdampen te ontsnappen, beter een stukje dichter bij de bestuurder konden gaan zitten.

Bosma is optimistisch over de nieuwe plannen van het GVB. In enkele conducteurloze trams werden zes maanden lang proeven gehouden met de nieuwe sta-plaatsen. De overlast nam drastisch af. ,,Er is daar nu meer overzicht. Mensen kunnen er weliswaar niet meer zitten, maar het is er prettiger toeven.''

Tweede-Kamerlid Harry van Bommel van de Socialistische Partij (SP) is minder gelukkig met de door het GVB aangekondigde maatregel. Van Bommel: ,,Het is natuurlijk van de gekke dat het GVB zitplaatsen verwijdert, omdat die anders vernield worden. Dit is het begin van het einde. Wat doet het GVB als de vandalen in de toekomst het achterste deel van de tram onder handen nemen? Wordt dan het hele achterste deel ervan verwijderd?''

De SP ziet de vaste conducteur op de tram als een betere remedie tegen het vandalisme in het openbaar vervoer. Van Bommel heeft minister Netelenbos van verkeer en waterstaat gevraagd of zij deze mening deelt.

Huub Winthagen, woordvoerder van Guusje Terhorst, de Amsterdamse wethouder van vervoer, is het alvast eens met de opvatting van de SP dat op elke tram een vaste conducteur moet komen. Hij noemt het nieuwe plan van de GVB 'slechts een tijdelijke oplossing'. ,,In de trams waar de achterste zitplaatsen weg worden gehaald, is er geen plaats voor een wagenbegeleider. Maar binnenkort komen er trams, waarin de conducteur wel gewoon achterin kan zitten.''.

Het probleem is dat deze wagenbegeleiders niet te vinden zijn. Alleen mensen die in aanmerking komen voor een Melkertbaan kunnen conducteur worden en de meesten bedanken voor de eer. Ter Horst wil een gesprek met de minister, om te bezien of tramconducteur een reguliere functie kan worden.

Ook in Rotterdam zijn er geen 'Melkertiers' meer te vinden voor het werk, terwijl volgens Marina Fidder van het Rotterdamse trambedrijf 'reizigers zich beter gedragen als er een wagenbegeleider op de kar zit'.

Corinah de Jong van de Haagse vervoermaatschapij kan de plannen van het GVB wel begrijpen. Zij zouden achterin ook beginnen met vernieuwen, vertelt ze. Toch hebben ze geen plannen voor een vaste conducteur op de tram.

,,Die zou te weinig te doen hebben. In Den Haag zie je ook dat agressie en normvervaging toenemen, maar minder erg dan in Rotterdam en Amsterdam.''