De grootste top aller tijden heeft toch zijn nut

New Yorkers die van gekroonde en anderszins belangrijke hoofden houden kunnen volgende week hun hart ophalen. New Yorkers die een gruwelijke hekel hebben aan afgezette straten en pleinen waarlangs limousines razen om die gekroonde en anderszins belangrijke hoofden te vervoeren, zijn slechter af.

Volgende week, op woensdag 6 september, begint namelijk de Millennium Top van de Verenigde Naties en zullen waarschijnlijk meer dan 160 koningen, koninginnen, andere vorsten, presidenten en regeringsleiders naar het hoofdkwartier van de VN te New York komen om, zoals dat heet, een historische kans te grijpen de uitdagingen van de 21ste eeuw aan te duiden. Het zal de grootste bijeenkomst van staatshoofden aller tijden zijn en een buitenkansje voor die Amerikanen die een eigen vorstelijke dynastie zo node missen.

Groter dus nog dan die van vijf jaar geleden, toen de VN hun vijftigste verjaardag vierden en er bijna 120 staatshoofden en regeringsleiders kwamen opdraven.

Een dag voor de Top begint de 55ste zitting van de Algemene Vergadering van de VN, de Millennium Vergadering geheten, en daar worden de delegaties van de 188 lidstaten van de VN verwacht, geleid door regeringsleiders of hun ministers van buitenlandse zaken. Volgens de Algemene Vergadering maakt de Millennium Top integraal deel uit van de Millennium Vergadering. Dat is al afgesproken in december 1998, toen de Algemene Vergadering besloot dat ,,de eeuwwisseling een uniek en symbolisch fascinerend moment zou zijn om een begeesterende visie voor de Verenigde Naties in dit nieuwe tijdperk uit te spreken en te bevestigen'.

De leiders krijgen elk vijf minuten om de Algemene Vergadering toe te spreken, maar daar houden weinigen zich aan. Ongetwijfeld zullen er nare dingen over andere staten gezegd worden en vaak verlaten dan de delegaties van die staten nogal demonstratief de vergadering. Tijdens die toespraken zijn er allerlei onderonsjes achter gesloten deuren tussen leiders die honderden problemen kunnen aansnijden. Het aantal onderwerpen dat tijdens een sessie van de Algemene Vergadering aan bod komt is gigantisch, variërend van het kiezen van mensen voor dozijnen VN-commissies en VN-raden tot de stabiliteit in diverse delen van de wereld, het instellen van kernwapenvrije zones in Centraal-Azië en het financieren van bijvoorbeeld de VN-missie in Oost-Timor. Er komt zoveel ter tafel dat velen zich afvragen of er ooit wel meer dan vage verklaringen kunnen worden afgelegd, ondanks dat VN-secretaris-generaal Kofi Annan een aantal specifieke doelstellingen zal aangegeven.

De Canadese VN-vice-secretaris-generaal, Louise Frechette weet dat en zei onlangs op een persconferentie: ,,Het is erg gemakkelijk cynisch te doen over dit soort bijeenkomsten en zeggen dat er toch niks uitkomt. Maar veel van dit soort vergaderingen hebben toch tot gevolg gehad dat politieke energie werd gebundeld en politieke wil gemobiliseerd. De Vergadering en de Top moeten een richting aangeven voor de Verenigde Naties, waarop de organisatie zelf haar werk kan afstemmen.' Dat riekt ook niet naar 'spijkers met koppen slaan' maar veel meer is ook niet mogelijk bij zo'n gigantische organisatie als die van de VN, waarin veel landen verwikkeld zijn in conflicten.

Misschien worden de echte zaken in klein comité gedaan. Zo komen de leiders van de vijftien leden van de Veiligheidsraad apart bijeen om over het wel en wee van VN-vredesmissies te praten, in bijzonder over het rapport dat Annan zelf heeft laten opstellen en waarin staat dat VN-vredesmissies beter georganiseerd en begeleid moeten worden en dat de deelnemende troepen beter getraind en uitgerust moeten zijn en zonodig 'robuuster' moeten kunnen optreden. Dan komen ook de leiders van de vijf permanente leden van de Veiligheidsraad zeer waarschijnlijk nog apart bij elkaar en zullen ook zij zich nog eens buigen over dat rapport. En dan nog wil aanvaarding van zo'n rapport niet zeggen dat het ook wordt uitgevoerd.

De Veiligheidsraad moet volgende week ook stemmen over een resolutie volgens welke er een vredesmissie wordt ondernomen in de bufferzone tussen Ethiopië en Eritrea. Van belang voor Nederland, want daarna komt er een formeel verzoek aan ons land troepen te sturen.

En tenslotte zijn er ook honderden onderonsje tussen twee of meer leiders, zoals die tussen de Amerikaanse president Bill Clinton, de Palestijnse leider Jasser Arafat en de Israëlische premier Ehoed Barak, die zullen pogen het Israëlisch-Palestijnse vredesproces te redden.