Wahid heeft druk Haags programma Staatsbezoek

Met de gebruikelijke erewacht en volksliederen is de Indonesische president Wahid gisteravond door koningin Beatrix en prins Claus ontvangen op Paleis Noordeinde in Den Haag.

De president besloot te lopen; hij maakte geen gebruik van de tijdelijke rolstoelhelling die tegen het bordes van het paleis is gebouwd. Wahid bleef slechts kort op zijn logeeradres. In de woning van de Indonesische ambassadeur in Wassenaar had hij later op de avond zijn privé-programma: er kwamen landgenoten langs die in Nederland wonen en hij voerde een gesprek met professor Van Vught van de Universiteit van Twente, die hem een ere-doctoraat heeft aangeboden. Ook oud-premier Lubbers was in Wassenaar voor overleg over diens bemiddelingsrol in de Molukse kwestie.

De president draait vandaag een druk programma in Den Haag af, met onder meer ontmoetingen met premier Kok, gesprekken met Kamerleden en opnieuw een visite bij koningin Beatrix en prins Claus. Tussen de bedrijven door bezoekt hij de over 'nieuwe kansen' voor de economische samenwerking, in het Scheveningse Kurhaus. De Indonesische delegatie hoopt met afspraken over meer buitenlandse investeringen thuis te komen, als een steun in de rug bij het wankele democratiseringsproces. Intussen praat minister Herfkens met de Indonesische minister voor economie en financiën, Kwik, over de ontwikkelingsrelatie die beide landen weer aangaan na de breuk op dat front van 1992.

Verwacht mag worden dat Kok, de koningin en Wahid in hun gesprekken en tafelredes de nodige keren de woorden 'historisch moment' laten vallen, bij dit eerste staatsbezoek van een Indonesische president sinds dertig jaar. Verwijzingingen naar het koloniale verleden en het afscheid van Nederlands-Indië na de oorlog kunnen daarbij niet ontbreken. Hoe positief de Nederlandse regering zich ook uitlaat over het nieuwe bewind Wahid, er blijven de nodige gevoeligheden liggen bij de huidige verbetering in de betrekkingen.

Zo legt Den Haag de onafhankelijksdatum van Indonesië nog altijd anders uit. Ook Wahid zal niet zijn vergeten dat de koningin in augustus 1995 bij de viering van vijftig jaar Indonesische onafhankelijkheid bewust te laat op bezoek in Djakarta kwam, om de festiviteiten te vermijden. Indonesië beschouwt de eigen 'proklamasi' van 17 augustus 1945 als het moment van onafhankelijkheid. De Nederlandse regering hanteert nog altijd 27 december 1949 als onafhankelijkheidsdatum, de dag van de officiële soevereiniteitsoverdracht, na afloop van de politionele acties. Daarmee probeert Den Haag de indruk te voorkomen dat de militaire inspanningen van Nederlandse veteranen tussen 1945 en 1949 voor niets zijn geweest.

Een soort spijtbetuiging over het bloedige het einde van het koloniale tijdperk is eerder al wel gemaakt door premier Kok. ,,Het scheiden van onze wegen was een zeer pijnlijk proces en werd getekend door een bittere strijd. Het is diep tragisch dat de overgang naar de actuele onafhankelijkheid zoveel pijn, wrange gevoelens en ondraaglijk lijden moest kosten'', zei premier in 1995. De vraag is of daar in de toespraken van vandaag nog iets aan wordt toegevoegd.