'Vak in opheffing' gaat nog gewoon door

Blijft algemene natuurwetenschappen (anw) nou of niet? Vandaag praten staatssecretaris Adelmund en het onderwijs verder over het studiehuis. Op school gaat de les door. ,,Als een klas het vak toch al niet wil, is deze commotie heel onprettig.''

In de mediatheek -het klaslokaal waar leerlingen kunnen computeren, opdrachten maken en tijdschriften opzoeken- van het Leidse Bonaventuracollege zegt Guusje tegen Erna: ,,We moeten onze praktijkopdrachten anw doen.'' Erna: ,,Ja hallo, ik heb nog iets anders te doen.''

Het is symbolisch voor de manier waarop veel leerlingen aankijken tegen algemene natuurwetenschappen, het vak in discussie. ,,Je kunt beter nu stoppen met anw, dan er nog een jaar onwillig mee doorgaan'', adviseert havo-4-leerling Guusje van Es staatssecretaris Adelmund. Die wil anw voor havisten niet langer verplicht stellen en voor vwo'ers verlichten. De onderwijsorganisaties vinden die verandering, halverwege het schooljaar, niet acceptabel.

,,Anw is op zichzelf best leuk, maar er staan dingen in die je niet nodig hebt. In één hoofdstuk gaat het over de pil, dan ineens over ruimtevaart. Wat moet je daar mee?'' vraagt haviste Sylvie Martin zich af. Net als Guusje zou ze anw -wanneer het een keuzevak wordt- laten vallen. ,,Ik hou me dan bij biologie.'' Ze heeft een alternatief om het studiehuis te verlichten, dat gaat over 'culturele en kunstzinnige vorming' (ckv), het andere nieuwe vak in het studiehuis. ,,Dat slaat nergens op, dat moet echt weg.''

Ook in 4-vwo, die de eerste anw-les na de kerstvakantie heeft, kijken ze wat meewarig tegen het vak aan. ,,Anw moet niet weg, maar het mag best wat minder'', verklaart Pascal Zuidervaart, terwijl twee meisjes wachten op zijn deelname aan hun gezamenlijke opdracht -een poster over varkenspest.

,,Ik moet wel toegeven, de eerste drie jaar heb ik echt niets uitgevoerd: toen kwam alles uit mijn grote teen.'' Deze kerstvakantie ging het anders: twee volle middagen hebben ze met z'n drieën aan de poster besteed. ,,Dat is best leuk, dat samenwerken'', geeft Pascal toe.

,,Ach, je slaat toch vanzelf wel de dingen over die je onbelangrijk vindt'', zegt vwo'er Paul Snabel. Hij vindt anw 'best een leuk' vak. ,,Maar er zitten wel rare dingen tussen: een hele paragraaf over hoe je jam maakt. Daar heb je echt niets aan.'' Adelmund heeft zijn volle steun. ,,Het lijkt me een heel goed plan om het vak wat kleiner te maken en dat soort dingen te schrappen.''

Anw-docent Martin Molenaar schudt het hoofd. ,,Op een andere locatie heb ik een havo-klas die niet enorm is gemotiveerd voor anw, in zo'n geval is een aankondiging dat het een keuzevak wordt, natuurlijk funest.'' Hij erkent dat de vakinhoud nog niet overal even perfect is. ,,Die hele paragraaf over jam, dat vind ik ook te veel. Maar als ze zeggen 'pil en ruimtevaart in één hoofdstuk': dat is ook logisch, het gaat daar over grote doorbraken in de natuurwetenschap. Ik blijf het belangrijk vinden dat alle leerlingen er iets van horen. Misschien kun je het best anw verplicht maken voor leerlingen die later een profiel kiezen dat niet exact is.''

Molenaar is er nog gerust op dat zijn vak blijft bestaan op het Bonaventura. ,,Scholen in de regio hebben afgesproken dat we geen gebruik maken van de mogelijkheid om het voor de havo een keuzevak te maken. Op onze school hebben de anw-docenten al besloten dat leerlingen het laatste half jaar niet twee werkstukken hoeven te maken, maar eentje. Dat scheelt in de werkdruk.''

De anw-docent heeft het liefste rust in de tent. ,,Kijk, het kan best dat het studiehuis structureel te zwaar is. Maar voorlopig weten we dat nog niet. En op iedere school kost het gewoon even moeite om het door te voeren. Bij ons is het nu redelijk geregeld, maar ik hoor ook van scholen waar het slecht gaat, daar halen leerlingen alleen maar 3'en. Maar daarvoor moeten andere scholen niet boeten.''