Machteloosheid kenmerkt milieubesef

De aandacht voor het milieu ebt weg. Ook de bezorgdheid over milieuproblemen neemt af.

Die dalende belangstelling komt niet alleen doordat andere maatschappelijke en politieke problemen meer aandacht opeisen. Het gevoel niet bij machte te zijn om individueel of zelfs als land echt bij te dragen aan oplossingen voor milieuproblemen (zoals de versterking van het broeikaseffect) is eveneens debet aan de teruglopende interesse.

Dit schrijft het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in het gisteren verschenen rapport Duurzaam milieu, vergankelijke aandacht. Dat gaat over de wijze waarop Nederlanders hun opvattingen over het milieu vormen en de rol van de media.

Volgens het SCP is er een gewenningsproces. Iedereen is wel eens geschrokken van een bericht of een milieuramp, maar na het uitblijven van zichtbare of voelbare consequenties treedt een zekere vermoeidheid op. Wie jarenlang met risico's wordt geconfronteerd zonder er direct de gevolgen van te ondervinden, gaat die risico's negeren, onderschatten of ontkennen.

Daardoor lijkt men steeds minder open te staan voor milieuberichten. Ook wordt nieuws over het milieu kritisch bekeken, omdat berichten over milieuproblemen later worden afgezwakt of tegengesproken. Daardoor maakt bezorgdheid plaats voor op zijn best een afwachtende houding dan wel ongeloof.

Desondanks zegt bijna iedereen het goede te doen voor het milieu als het even kan. Negatieve berichten over nut en noodzaak van het scheiden van afval leiden niet tot een weigering het afval te scheiden. De meeste mensen blijven hun huishoudelijk afval gescheiden inleveren, omdat dat zo hoort.

De media zijn voor de meeste Nederlanders een belangrijke bron van informatie over het milieu. Maar men vindt de media niet de betrouwbaarsrte bron. Wetenschappers, milieuorganisaties, vakbonden en kerken scoren hoger dan de kranten, die op hun beurt betrouwbaarder worden geacht dan de tv. Mensen die veel kranten lezen, staan positiever tegenover het milieu dan mensen die veel televisie kijken.

Mensen die vooral naar commerciële zenders kijken, zijn minder betrokken bij het milieu - zelfs wanneer zij zeggen geïnteresseerd te zijn in televisieprogramma's over het milieu. Lezers van Trouw, de Volkskrant en NRC-Handelsblad maken zich de meeste zorgen over het milieu. Ook zijn zij vaker bereid zich offers te getroosten, hun afval te scheiden en ecoproducten te kopen dan abonnees van andere kranten. Lezers van de Telegraaf zijn het minst bezorgd en het minst offerbereid.