Gered door de hogepriesters van de computerindustrie

Drie bijdragen in Trouw van 5 januari betroffen de millenniumbug. 'De millenniumbug kreeg terecht veel aandacht', schrijft drs. T.A. Smedes, zich op de chaostheorie baserend. Maar Pieter Geelen tekent een leger dat oorlog voert zonder dat er een vijand (zichtbaar) is. Breedveld merkt op dat er een ritueel nodig was om het voor leken onbegrijpelijke gesleutel aan de computer acceptabel te maken.

Smedes baseert zich op de chaostheorie. Kleine veranderingen kunnen in systemen grote, onvoorspelbare gevolgen hebben. Dus klopt het dat een klein foutje in de datumregistratie van besturings- of gebruikssoftware onvoorspelbare gevolgen kan hebben. Maar is daarmee een uitgave van 20 miljard gulden te rechtvaardigen? Dat lijkt me wat kort door de bocht.

Er is een veel belangrijker verschijnsel in de informatica- en automatiseringswereld, waaraan ook Smedes ten prooi is gevallen: de heilsverwachting. Automatiseerders hebben veelal een sterk overdreven verwachting van wat zij en computers allemaal kunnen. Dit is één van de oorzaken van het feit dat automatiseringsprogramma's vaak (veel) duurder zijn dan aanvankelijk gemeld, nogal eens inadequaat werken en tal van bugs kennen.

Nu is het opvallende, dat mensen met een sterke heilsverwachting haast per definitie ook een sterke onheilsverwachting hebben. Juist de automatiseerders toonden zich het meest bevreesd voor het millenniumonheil. Maurice de Hond, de computerprofeet bij uitstek, wilde ons kort voor de eeuwwisseling nog laten hamsteren!

Was er dan niets aan de hand? Natuurlijk wel. Er waren vitale systemen, waarin het datumfoutje tot grote storingen zou leidden. Maar er waren en zijn veel meer computersystemen en softwareprogramma's waarvoor dat niet geldt. Sterker, de informaticawereld heeft de gekte van de millenniumbug aangegrepen om veel andere automatiseringsprojecten betaald te krijgen door overheid en bedrijfsleven, die op zich niets met de millenniumbug van doen hadden.

Is het niet al te opvallend dat tot nu toe geen enkel inzicht gegeven is over wat er feitelijk gedaan is met die 20 miljard? Hoeveel daarvan werd besteed aan het echte probleem van de millenniumbug? Hoeveel aan onnuttige zoektochten of automatiseringsprojecten die eigenlijk niets van doen hadden met de millenniumbug? Dat we hierover niets weten, daar wringt de schoen! Willem Breedveld merkt dus terecht op, dat we als vrome gelovigen alleen maar kunnen hopen, dat onze moderne hogepriesters de toekomst weer voor een reeks van jaren hebben veilig gesteld.