Van daling is voorlopig nog geen sprake

Ach ja, wat maakt het uit: 9 of 10 miljard in 2050, zegt Nico van Nimwegen, demograaf en medewerker van het Nidi (Nederlands interdisciplinair demografisch instituut) in Den Haag. ,,Verder vooruit kijken dan twintig, dertig jaar jaar is bij dit soort voorspellingen echt niet meer dan koffiedik kijken.''

Betere voorspellingen zijn er niet en dat is ook niet erg, meent de onderzoeker. De gesignaleerde trend is duidelijk: de omvang van de wereldbevolking blijft stijgen, van stabilisering of zelfs daling is voorlopig geen sprake. ,,De komende vijftig jaar komen er zeker nog een paar miljard mensen bij.''

De nadelige gevolgen zijn bekend, zegt hij. De druk op het milieu zal verder toenemen, de uitputting van de natuurlijke hulpbronnen naakt. De groei vindt plaats in de derde wereld, waardoor de ongelijke verdeling van de welvaart wordt versterkt.

De ontwikkeling van de wereldbevolking hangt af van twee factoren: de ontwikkeling van de vruchtbaarheid (het aantal kinderen per vrouw) en de ontwikkeling van de sterfte. Die laatste wordt bepaald door de kwaliteit van de gezondheidszorg en zoiets elementairs als de beschikbaarheid van schoon, betrouwbaar water. De ontwikkeling van de vruchtbaarheid hangt af van sociale veranderingen. Als het opleidingsniveau, de werkgelegenheid en de huisvestingssituatie verbeteren, daalt het kindertal.

Terugdringing van de bevolkingsgroei is zo eigenlijk een kwestie van geld. Op de wereldbevolkingsconferentie van 1994 in Caïro is afgesproken om te investeren, maar in de praktijk gebeurt dat maar mondjesmaat.

In Caïro is ook een punt gemaakt van de beschikbaarheid van anticonceptiemiddelen. In de ontwikkelingslanden heeft ruwweg een derde van alle vrouwen in de vruchtbare leeftijd (15-40 jaar) geen toegang tot goede, veilige middelen om een zwangerschap te voorkomen.

Die willen ze vaak wel hebben, zegt Van Nimwegen. ,,De onvervulde behoefte in gezinsplanning, noemen we dat. Dan praten we over 350 miljoen vrouwen. Als we daaraan wat zouden kunnen doen, waren we al een heel eind.''