Het kost een paar miljoen, maar Dow Chemical wil geen enkel ongeval meer

Het loopt uitstekend bij Dow Chemical, de multinational met de Europese hoofdvestiging in Terneuzen. Niet alleen met de financiën - in het vierde kwartaal 1999 wereldwijd een recordomzet van 5,2 miljard dollar - ook met de gezondheid van het personeel. Met als uiteindelijk doel de productiviteit verder te verhogen, heeft het concern er miljoenen voor over om het aantal ongevallen op de werkplek terug te dringen.

'Emerg0' heet het project bij Dow in Terneuzen dat tot doel heeft de ongevallenfrequentie (aantal ongelukken per 200 000 gewerkte uren) in 2005 terug te dringen tot ten hoogste 0,24. In 1994 was dat nog 1,55, tegen nu nog maar 0,81. Dow streeft echter naar nul. Vandaar 'Emerg0', een samenvoeging van de Zeeuwse wapenspreuk Luctor et Emergo (ik worstel en kom boven) en het cijfer 0, dat staat voor nul ongevallen.

Van alles komt uit de kast om het doel te bereiken. Zeker als bijzondere omstandigheden de resultaten zouden kunnen drukken. Zo wordt bij Dow in Terneuzen, waar 2100 mensen werken, sinds november aan een derde naftakraker gebouwd. Daarnaast wordt kraker nummer 2 technologisch verbeterd en maken twee controlekamers plaats voor één centrale regieruimte van waaruit alle drie krakers tegelijkertijd kunnen worden aangestuurd. Alles bij elkaar een project van 1 miljard gulden, waaraan tot aan de oplevering, eind 2001, dagelijks gemiddeld ruim 1500 man extra personeel de handen vol heeft.

Het gaat om riskant werk, vandaar dat met aannemers en onderaannemers een bijzonder contract is afgesloten, dat erop neerkomt dat als er tijdens het werk géén enkel ongeluk gebeurt, de bedrijven die de klus klaren een bonus van 8,5 miljoen gulden mogen verdelen. Daar staat echter tegenover dat in gevallen dat zich wél ongelukken voordoen, de bonus snel afneemt en zelfs kan omslaan in een boete. Het 'omslagpunt', aldus Dow-woordvoerder J. Huisman, ligt op drie, dat wil zeggen: drie ongelukken op 200 000 gewerkte uren. De bonus is dan nul. De boete voor de bedrijven loopt op tot 4,25 miljoen gulden, maar dan moet er zo ongeveer een ramp gebeuren.

Vraag aan Huisman: Wat wordt precies verstaan onder een ongeval? Ook een snee in een vinger? ,,Het zou kunnen. Als het met een pleister opgelost kan worden, valt het er niet onder, maar moet het gehecht worden, dan wel. De grens ligt bij incidenten waarbij een arts aan te pas moet komen. Het kan inderdaad om lichte verwondingen gaan. Ook die tellen mee in de ongevalstatistieken''.

Ondanks de strenge criteria zijn de bedrijven intussen aardig op weg. In de 500 000 uur dat er tot nu toe aan het gigantische project is gewerkt, heeft zich nog geen enkel ongeluk voorgedaan.