Oudere Molukkers in Nederland zien verslagen toe

De AOW gaat op aan telefoneren en emotioneel zitten ze er doorheen. De Molukse ouderen in Nederland hebben hulp nodig om het hoofd boven water te houden. De overheid zou gevluchte Molukkers asiel moeten geven en de Molukse gemeenschap financieel moeten helpen.

De ouderen die naar het verzorgingshuis Ramah Saya zijn gekomen, zien er gespannen uit. Ze zijn, zoals de Molukse maatschappelijk werker Rob Manusama zegt, in de winter van hun leven. ,,Allemaal mensen vol trauma's. De Japanse bezetting, de oorlog, het vertrek, het gedwongen ontslag uit het leger en nu zien ze dat de deur voorgoed is dichtgegooid. Ze kunnen nooit meer naar de Molukken terug.''

De stichting Pelita, waarvoor Manusama werkt, heeft vorig jaar een verdubbeling van het aantal hulpvragen gehad. Het geweld op Oost-Timor, op Atjeh en nu weer op de Molukken, brengt veel Indische ouderen totaal in de war. Normaal gaan de maatschappelijk werkers op huisbezoek om de ouderen te helpen met het invullen van aanvraagformulieren voor een uitkering voor oorlogsslachtoffers in voormalig Nederlands-Indië, maar daar is tegenwoordig geen tijd meer voor. ,,Hun vaderland staat in brand, nog erger dan tijdens de Japanse bezetting. Veel Molukse ouderen doen niets anders dan televisie kijken, kunnen niet meer slapen en draaien dag en nacht om. Wij proberen weer wat regelmaat in hun leven te brengen.''

In de lounge van het verzorgingshuis heeft meneer Van den Broeke het laatste nieuws doorgenomen met twee jonge jongens die net in Nederland zijn. Ze komen uit de verwoeste wijk Halomg Mardika van Ambon-Stad en kwamen op een toeristenvisum weg. Het ouderlijk huis is verwoest, familieleden vermoord. Terug kunnen ze voorlopig niet, ze logeren bij familie. Er zijn tientallen Molukse vluchtelingen in Nederland.

De bejaarde Van den Broeke is het met de jongens eens dat eerst het Indonesische leger en de milities van de Molukse eilanden moeten verdwijnen. Wat zich op de Molukken afspeelt is identiek aan de nachtmerrie op Oost-Timor. Milities, gesteund door het leger, zaaien dood en verderf op de eilanden. ,,Als er niet wordt ingegrepen dan leeft straks niemand meer'', zegt de wanhopige man. ,,We worden van de kaart geveegd'', vult zijn overbuurvrouw Lesnusa aan. ,,Hier in Nederland hoor ik steeds dat het om een religieus conflict gaat'', zegt een van de jonge jongens. ,,Maar dat is niet waar. Het leger, waar de moslims in de meerderheid zijn, heeft de milities op de eilanden gebracht en daarmee het geweld. Het is een oorlog tussen leger en regering die op de Molukken wordt uitgevochten.''

Alleen meneer Matitaputty vindt dat er vanuit Nederland wapens gestuurd moeten worden naar de christenen op de Molukken. Hij legt zijn gezicht in zijn handen, zijn emoties niet de baas. Niemand steunt hem. ,,Ik heb moslims in mijn familie'', zegt Lesnusa tegen hem. ,,Ik kan er toch niet voor zijn dat mijn eigen neef of nicht wordt doodgeschoten.'' De situatie kan pas normaliseren als de VN of Navo ingrijpt. ,,Alleen een vredesmacht kan de moslims van de christenen scheiden, zodat de rust weerkeert'', vindt Van den Broeke.

Maar de internationale gemeenschap praat veel en doet voorlopig niets. Van den Broeke zou het liefst zijn hoogbejaarde zuster, die in een rolstoel zit, naar Nederland halen. Tot nu toe stuurde hij geld en medicijnen; pakketten met levensmiddelen komen meestal niet aan. ,,Vanochtend belde ik en hoorde dat er hele straten in brand staan. De Nederlandse regering moet ons helpen, net zoals ze dat in Kosovo gedaan hebben. Toen het daar oorlog was heeft Nederland toch ook vluchtelingen opgehaald om ze te beschermen. We zien ons land naar de verdommenis gaan en het enige dat Nederland doet is toekijken.''

De Molukse ouderen nemen gedwongen afscheid van de Molukken. Sommigen hebben op televisie hun laatste restje hoop in vlammen zien opgaan, vertelt de maatschappelijk werker. ,,Hun hele leven hebben ze gespaard voor een huisje op de Molukken. Ze kochten het niet alleen voor zichzelf, om er te kunnen sterven. Het huisje was ook voor de kinderen en kleinkinderen, zodat de band met de Molukken in de toekomst behouden blijft. Veel van die huizen zijn afgebrand.''

Van den Broeke zapt de hele dag de nieuwszenders af. ,,Ik zit maar te wachten op een nieuwslezer die zegt dat er hoop is voor de Molukken, dat er doorbraak is, dat er eindelijk wordt ingegrepen, maar er komt niets.''