'De woonwijk was hier eerder dan de ebi'

Op oudejaarsdag en in de millenniumnacht golden extra veiligheidsmaatregelen rond de Extra beveiligde inrichting (ebi) in Vught. Zwaar bewapende militairen en speciale politie-eenheden grendelden de omgeving van de gevangenis, waarin ook het Molukse woonoord Lunetten ligt, hermetisch af. Dat kan eigenlijk niet, vindt de burgemeester van Vught, J. de Groot. Als justitie het niet binnen de ebi afkan, zou hij het liefst zien dat deze naar elders verhuist.

Volg de borden 'Monument kamp Vught', passeer de kazerne en de Molukse woonwijk en je komt vanzelf bij de ebi, de zwaarst beveiligde gevangenis van Nederland. Rond de jaarwisseling was het hier vergeven van de bewaking. Al dagen tevorencirkelde een helikopter boven de gevangenis, waaruit in de zeven jaar van het bestaan nog niemand is ontsnapt. Justitie wil dat zo houden en vaardigde extreme maatregelen uit tegen de gevreesde millenniumbug. Volgens geruchten echter, was justitie getipt dat een aantal drugsbaronnen, onder wie de met Desi Bouterse in verband gebrachte Kobus L., met geweld zou worden bevrijd.

De 250 bewoners van woonoord Lunetten waren tevoren door burgemeester De Groot op de hoogte gesteld. ,,Ook in verband met de spanning door de onlusten op de Molukken. De mensen zouden zich rot schrikken van militairen en pantserwagens.''

Gisteren leek het wel uitgestorven bij de gevangenis en in de woonwijk. Op de Lunettenlaan werken enkele trimmers aan hun conditie. In het bos hebben twee ruiters het rijk alleen. De betonnen gevangenismuur met prikkeldraad ziet er afschrikwekkend uit. Zelfs de tekst 'parkeren op eigen risico' krijgt hier een extra lading. De toegangspoort is hemelsblauw. Mogelijk een grapje van de kleurenadviseur. Volgens wijkbewoners wordt de rust geregeld verstoord als gepantserde mercedessen van justitie, voorzien van sirene en zwaailicht, met hoge snelheid over de Lunettenlaan scheuren. Gevangenentransport. ,,Die chauffeurs gaan voor niemand opzij''.

Op de gebeurtenissen in de millenniumnacht en de zwaar beveiligde transporten, wordt in de wijk verschillend gereageerd. De mannen schijnen er geen last van te hebben, terwijl de vrouwen, zeker met kinderen, de ebi het liefst direct verplaatst zagen. ,,Wij verbieden onze kinderen er in de buurt te spelen. Veel te gevaarlijk'', zegt een bewoonster, moeder van een dochtertje. Zij en haar vriend werden op oudejaarsdag, toen ze boodschappen wilden doen, op de Lunettenlaan staande gehouden en gecontroleerd.

,,Er vloog al dagen een helicopter rond en even verder stond een grote witte wagen met een camera. We wisten niet wat er aan de hand was, tot we op oudejaarsdag die brief kregen van de burgemeester.'' Met nieuwjaar reden pantserwagens af en aan en werd een kennis van de vrouw, die bij zijn familie nieuwjaar wilde gaan wensen, op straat staande gehouden. ,,Maar hij weigerde zich te laten fouilleren.''

De vrouw en haar vriend hebben wel begrip voor de actie. ,,We zijn wel iets gewend'', zegt hij. ,,Wat nu de ebi is, was vroeger een jeugdgevangenis. Als een gevangene ontsnapte, verborg ie zich bij ons tussen de barakken. Verderop in de kazerne zit de genie. Wij horen altijd tanks en ander zwaar materieel.''

Beveiliging buiten de gevangenismuren moet echter geen standaard worden, vindt het duo. Het liefst zagen ze dat de gevangenis ergens anders stond. ,,De ebi is wel iets anders dan een jeugdgevangenis. Hier zitten echte zware jongens. Dat geeft een onveilig gevoel. Want in hoeverre blijven wij buiten schot bij een serieuze uitbraakpoging?''

Burgemeester De Groot, die bij het openbaar ministerie en de politie heeft aangedrongen op een evaluatie van de maatregelen, voelt zich gesterkt door de opvattingen van de wijkbewoners. ,,Het was de eerste keer in zeven jaar, het is goed afgelopen, maar het moet niet te vaak gebeuren. Nu was het de millenniumbug, straks is het de '29 februari-bug' -waar houdt het op? Als justitie de veiligheid van de wijk niet kan garanderen zonder geregeld dit soort maatregelen te moeten treffen, is voor mij de uiterste consequentie dat de ebi naar elders verhuist. De woonwijk was hier eerder.''