'We proberen Le Bourget'

Op 25 juli, de dag van het ongeluk met de Concorde, werd de baan die het supersonische vliegtuig voor zijn vertrek gebruikte, minder dan gebruikelijk gecontroleerd. Op de startbaan van het vliegveld Charles de Gaulle bij Parijs is een metalen strip gevonden die het ongeluk kan hebben veroorzaakt.

Hoofdonderzoeker Paul-Louis Arslanian van de het Bureau Enquête Accident (BEA), waarschuwde gisteren op een persconferentie voor te snelle conclusies. Om 4.30 in de ochtend was er een eerste controle, om 14.30 uur een tweede, beperkte check, omdat er een vogel in een vliegtuigmotor zou zijn beland. De uitgebreide controle van 15.00 uur ging niet door vanwege een brandweeroefening elders op de luchthaven. De Concorde vertrok om 16.42 uur en stortte enkele minuten later neer. Daarbij kwamen de 109 inzittenden en vier mensen op de grond om het leven.

Het 80 pagina's tellende rapport van de BEA werd donderdag vrijgegeven en donderdagavond op internet gezet. Het bevat onder meer een foto van de metalen strip. Hij is 43 centimeter lang, heeft een aantal gaten en is gedeeltelijk verbogen. Aan de ene kant hij is geel, aan de andere kant rood geverfd.

Arslanian zei dat het achterhalen van de herkomst van de strip voor zijn commissie geen prioriteit heeft. Experts speculeerdende afgelopen weken over de mogelijkheid dat die een klapband heeft veroorzaakt. Voor de onderzoekers van de BEA staat vast dat de klapband een belangrijke schakel was in de toedracht van het ongeluk, schrijven zij in het rapport. Maar wat de rondvliegende, met metaal versterkte delen van de band doorboorden (motoren of brandstoftanks) en hoe het vliegtuig daarna in brand vloog weten zij nog niet.

Het rapport bevat ook een transcriptie van het gesprek tussen bemanningsleden en de verkeersleiding tussen het moment van de start en het moment van de crash. ,,Concorde nul 4590, u hebt vlammen, u hebt vlammen achter u'', waarschuwt de verkeerstoren als het vliegtuig al te snel rijdt om de start nog af te breken. ,,Klopt'', zegt iemand. Even later heeft de gezagvoerder het commando 'procedure motorbrand'. Hij geeft de opdracht het landingsgestel in te trekken, de verkeersleiding waarschuwt de brandweer, en dirigeert die naar een andere baan opdat de Concorde kan terugkeren. De laatste verstaanbare woorden uit de cockpit zijn van de copiloot. ,,Negatief, we proberen Le Bourget.'' (Dit is het andere vliegveld nabij Parijs.) En dan nog: ,,Nee.''