Het aantal soorten neemt af, dat is zeker

Er zijn nu ongeveer 1,7 miljoen planten- en diersoorten, paddestoelen en allerlei kleiner grut geïdentificeerd. Dat we daarmee geen beeld hebben van de biodiversiteit blijkt uit schattingen van de totale soortenrijkdom: van tien miljoen tot meer dan honderd miljoen.

Geen bioloog heeft overzicht. Vermoedelijk naderen we met nu bekende geleedpotigen insecten, schelpdieren, spinnen en duizendpoten het miljoen. De soortenrijkdom waar wij in eerste instantie aan denken, zoogdieren en amfibie'n (elk ruim vierduizend), reptielen (zeven duizend) en vogels (nog geen tienduizend), steekt in aantal niet alleen tegen geleedpotigen maar ook tegen weekdieren (vijftigduizend plus) en wormen mager af.

Bekende plantensoorten zijn het kwart miljoen inmiddels ruim voorbij. Hoe bont zal de bioverzameling blijken? Een onmogelijke vraag, maakt E.O. Wilson in The diversity of life duidelijk. Jaag een nevel insecticide door één boom in een tropisch woud, vang de kevertjes uit de kruin op, deel ze in en extrapoleer naar de variéteit aan bomen in het woud. Weet dat kevers zo'n 40 procent van de insecten uitmaken: met wat gegoochel schetst Wilson zo berekeningen die gemakkelijk een factor tien kunnen verschillen, van tien tot honderd miljoen soorten.

Tegen de achtergrond van die enorme variëteit tekent zich het perspectief af van verlies van planten en zoogdieren van vijf tot twintig procent in de komende decennia. Jagen en stropen, voor eigen dis of eigen portemonnee, blijven slachtoffers maken, maar het grootste probleem schuilt in het verlies van habitat. Daarbij hebben kusten zwaar te lijden door opdringende steden en uitbreidende havens. Verontreinigingen en overbevissing eisen hun tol.

Bescherming van gebieden helpt, op voorwaarde dat hele ecosystemen in stand worden gehouden, om het natuurlijke evenwicht te garanderen voor de diverse soorten. Het voortbestaan van de mens berust mede op biodiversiteit. De natuur voorziet ons van van voedsel, medicijnen, cosmetica en legio huishoudelijke en industriële producten.