Een supercomputer

In november komt hij naar Amsterdam, de Scalable-node 1. In het Amsterdamse computercentrum Sara mag de snelste computer van Europa zijn kunsten gaan vertonen: duizend miljard berekeningen per seconde worden er beloofd.

De SN-1 heeft 30 miljoen gulden gekost. Dat was tevoren eigenlijk al bekend. ,,Ze worden niet goedkoper omdat ze steeds complexer worden, en niet duurder omdat ze dan voor de afnemers onbetaalbaar worden', aldus Patrick Aerts van de NWO-stichting Nationale computerfaciliteit. De voorganger van de SN-1, de Cray 90 die per seconde slechts twaalf miljard berekeningen aankon, bevond zich in dezelfde prijsklasse. ,,Wij sparen inmiddels voor een machine die de SN-1 over zes jaar gaat aflossen, en die ook ongeveer zo duur zal zijn.'

Volgens Aerts zijn het vooral de chips die voor de razendsnelle communicatie tussen de duizend processoren zorgen, die het apparaat duur maken. ,,Die worden in kleine aantallen gemaakt, het is geen bulkgoed zoals Nintendo.' Sterker nog: de Amsterdamse SN-1 wordt de eerste in zijn soort in Europa. Onderzoekers wier rekenverzoek op wetenschappelijke gronden wordt gehonoreerd, mogen er gratis gebruik van maken. Bedrijven betalen een commercieel tarief. De bijkomende kosten vallen in het niet bij de aanschafprijs. Aerts schat dat de SN-1 jaarlijks zo'n drie ton aan stroom verbruikt.

Over de prijs van de computer is niet echt gepingeld. Wel is er onderhandeld over de valuta waarin de rekening zou worden voldaan. Het werden uiteindelijk guldens en geen dollars. Inruilen van de oude machine, de Cray 90, was geen optie. Behalve door een museum is er nog door niemand interesse getoond. ,,De kans is groot dat hij op de schroothoop belandt', zegt Aerts. ,,Misschien dat we er eerst nog een paar chips uithalen.'