Berekening slechts voor intern gebruik

Handig en verstandig, denkt het echtpaar De G. als zij bij hun bank een aanvraag indienen voor een herziene hypotheek. De rente is immers een flink stuk gedaald sinds zij vier jaar geleden hun huis kochten, en een hypotheek afsloten met een rentelooptijd van tien jaar. De verschuldigde boete voor vervroegde aflossing is zo weer terugverdiend, denken de twee, als de nieuwe rente leidt tot een aanzienlijke verlaging van de maandelijkse woonlasten.

Na een schriftelijk verzoek ontvangt De G. een opgave van de bank met de nieuwe leningvoorwaarden. Die voorwaarden gaan vergezeld van een computerberekening, waaruit blijkt dat de boete voor vervroegde aflossing neerkomt op f3752,77. De G. loopt nog even binnen bij een tussenpersoon om er zeker van te zijn dat een concurrerende instelling niet een beter bod heeft. Die tussenpersoon komt op een iets lager bedrag uit, maar De G. realiseert zich dat oversluiting naar een andere financier hem op extra kosten jaagt. Bovendien heeft De G. een beetje haast. Hij wil om fiscale redenen nog voor het eind van dat jaar de nieuwe hypotheek rond krijgen, en hij besluit na overleg met zijn vrouw in te gaan op het aanbod van zijn eigen bank. Twee dagen voor de kerst levert hij alle stukken ondertekend in.

Groot is zijn verbazing als de bank hem een maand later meldt dat een fout is gemaakt in de berekening van de boete. Het bedrag is f19820,88, het verschil van f16068,11 is vast van de rekening van de De G.'s afgeschreven, hetgeen heeft geleid tot een forse debetstand.

De G. protesteert bij zijn bank, maar die blijft onvermurwbaar. De gang naar de Geschillencommissie Bankzaken is wat hem rest. De G. stelt aldaar dat hij toch in goed vertrouwen mag uitgaan van de opgave van de bank, de enige die hij op schrift heeft ontvangen. De fout is hem niet opgevallen. Hij heeft trouwens als leek geen inzicht in de berekening van die boeterente. En de medewerkers van de bank kennelijk ook niet, meldt hij fijntjes. Want toen de aanvraag speelde, heeft niemand van hen de fout opgemerkt.

De directeur van het bankfiliaal erkent dat er een fout is gemaakt door zijn medewerkers. De boeterente is abusievelijk berekend over een resterende looptijd van 15 maanden in plaats van de 68 maanden die nog resten tot de in het hypotheekcontract overeengekomen herziening. Dat is De G. ook keurig per brief meegedeeld, vergezeld van nederige excuses.

Hetgeen De G. nu schriftelijk onder ogen heeft gekregen is een computeruitdraai voor intern gebruik van de bank. De bank heeft verzuimd hem de gebruikelijke schriftelijke bevestiging te sturen, waarin de boete en de resterende renteperiode nog eens staan opgesomd.

Volgens de directeur is De G. echter al in eerdere gesprekken deze gebruikelijke gang van zaken over oversluiting meegedeeld. Bij die gesprekken is ook een indicatie van zo'n f20000 boete ter sprake gekomen. De directeur stelt dat De G. die berekening op grond van die gesprekken eenvoudig zelf had kunnen maken. Dan was De G. ongetwijfeld het grote verschil opgevallen tussen de hem gestuurde interne computeruitdraai en de juiste berekening.

De G. ontkent dat hij met welke medewerker van de bank dan ook over een bedrag van f20000 heeft gesproken. Integendeel, stelt De G., de bankmedewerkers vonden een dergelijke berekening dermate ingewikkeld dat zij zonder hulp van een computer geen uitspraak dorsten te doen.

Wat voor de Commissie vooral telt is het schriftelijk verkeer tussen partijen. De Commissie oordeelt dat niet is gebleken dat De G. een andere schriftelijke opgave van de boeterente heeft ontvangen dan de computeruitdraai, al dan niet voor intern gebruik. De G. had uit die berekening redelijkerwijs niet kunnen opmaken dat die berekening onjuist zou zijn, aldus de Commissie. Tevens twijfelt zij eraan dat in de diverse gesprekken De G. een hoger boetebedrag met zoveel woorden is genoemd. De G. mocht er dus op vertrouwen dat het hem schriftelijk onder ogen gebrachte bedrag van f3752,77 het juiste was. De bank moet de reeds ingehouden f16068,11 terugstorten op De G.'s rekening.