Stelling: Iedereen moet gratis toegang hebben tot internet

Trouw houdt, in samenwerking met internetprovider De Digitale Stad, een debatwedstrijd op internet. Elke twee weken staat een andere stelling centraal, waarbij de deelnemers van te voren opgedragen krijgen of zij argumenten voor of tegen die stelling moeten aandragen. De mening die de deelnemers in het debat weergeven, is dus niet steeds gelijk aan hun persoonlijke visie. De afgelopen weken discussieerden de deelnemers over de vraag of de toegang tot internet gratis moet zijn. Hierbij gaat een bekort verslag van een van de discussies. Vandaag wordt een nieuwe stelling gelanceerd: ,,De politie moet de hoofddoek en de tulband opnemen in hun kledinglijn'. Voor meer informatie:

Volgens mijn opponent zou het niet kunnen deelnemen aan de nieuwe virtuele netwerken een nieuwe tweedeling in de samenleving tot gevolg hebben. Hij haalt de Spaanse socioloog Castells aan, een soort goeroe op zijn terrein, wiens trilogie een klassieker is. Wie ben ik om te beweren dat de tweedeling per definitie niet waar kan zijn. Castells spreekt echter over een toekomstscenario. Er is dus ook een ánder scenario te bedenken. Daarin zal ICT-technologie weliswaar van wezenlijk belang zijn in de samenleving, maar niet van zo'n wezenlijk belang dat mensen in een (verder) sociaal en economisch isolement raken, als ze er geen toegang toe hebben.

Ik heb twee redenen te vermoeden dat het zo zal lopen. In de eerste plaats is de mens een sociaal wezen, die behoefte heeft aan directe, persoonlijke communicatie met zijn medemens. Wie ooit heeft gezien hoe mensen die zowel doof als blind zijn, toch leren communiceren door gebruik te maken van tasttaal, weet dat deze vorm van communicatie te fundamenteel is om te verdwijnen. Dit heeft weer tot gevolg dat het sociale isolement van 'niet-aangeslotenen' niet zal ontstaan.

Ik ben ook niet bang dat deze mensen economisch verder op achterstand worden gezet. In tegenstelling tot Amerika, waar sprake is van een sociaal en economisch isolement zoals in onder andere de New-Yorkse wijk Zuid-Bronx (alhoewel dit isolement al bestond voor internet bestond, maar dat terzijde!), kennen we in Nederland een uitgebreid sociaal stelsel. Hoewel dat stelsel aardig is uitgemolken - uw vriend die in de WAO zit zal daarvan ongetwijfeld het zijne hebben meegekregen - blijft er nog voldoende van bestaan om te voorkomen dat Nederlanders in een isolement raken.

Er is geen enkele reden om anders aan te nemen. Eerder het tegenovergestelde: begrotingsoverschot zal mogelijkerwijs ook gebruikt worden om de uitkeringen structureel met tenminste de inflatie te laten meegroeien. De economische achterstand zal dan niet verder toenemen.

In de tweede plaats wordt er in het negatieve scenario vanuit gegaan dat het gebruik van internet zo prijzig blijft. Iedereen weet dat de kosten voor het gebruik van internet dalen. Op dit moment zijn er al diverse aanbieders van gratis internet. Natuurlijk is er nog altijd de (zeer hoge) telefoonrekening. Echter, ook dit kan tegenwoordig al worden voorkomen. Voor ongeveer 35 gulden per maand heb je al een abonnement waarbij je via een 0800-nummer inbelt. Het valt bovendien te verwachten dat deze kosten al op zeer korte termijn zullen dalen, omdat ook deze verbindingen meer gesponsord zullen worden.

Dit brengt mij meteen bij een ander punt, waar ik vind dat mijn opponent de mist ingaat. Hij stelt dat gratis internet een taak is voor de overheid. Ik ben dat niet met hem eens. Wanneer er volledig gratis internet komt, zal het bedrijfsleven hier het meeste van profiteren. De handel via internet zal dan immers een enorme vlucht kunnen nemen.

Daarom zouden bedrijven de kosten van het internet voor hun rekening moeten nemen. Gezien de belangen die zij hierbij hebben, zullen zij dit graag doen. En de concurrentie tussen de bedrijven zal ervoor zorgen dat het internet gratis blijft en mee zal gaan in de technologische vernieuwing. Bovendien wordt zo voorkomen dat het internet gratis wordt voor slechts een bepaalde groep in de samenleving, terwijl anderen wél betalen voor internet, vanwege aantrekkelijke 'speciale diensten'.