Stapelbare koeien

Het zou overdreven zijn dat we na alle ellende met de varkenspest, de paniek over dioxine- en salmonellakippen en nu weer de gekke-koeienziekte BSE aan de vooravond staan van een crisis in onze voorziening van dierlijk voedsel. Wat dat betreft heeft minister Brinkhorst vermoedelijk gelijk: in al die jaren is dit voedsel nog nooit zo veilig geweest.

Deze constatering laat onverlet dat het vertrouwen van de consument met regelmaat wordt geschokt en dat voor het herwinnen van dat vertrouwen vaak draconische maatregelen noodzakelijk zijn. Zoals het treurige 'ruimen' van varkens- en runderstallen. Vandaag komt de Europese landbouwraad van ministers bijeen om zich te beraden op weer een nieuwe maatregel: een totaal verbod op het gebruik van dier- en beendermeel in veevoeder; opnieuw een schadepost van vele miljarden guldens.

Die maatregel is ongetwijfeld noodzakelijk om het vertrouwen van de consument te herwinnen. Het zou echter winst zijn als diezelfde ministers zich ook eens de vraag stellen of we de afgelopen jaren niet al te zeer de gevangene zijn geworden van een krankzinnig productieproces. Motor in dat proces is de mens, die zich meester waant van een uitgekiende productieketen, die in alle opzichten profijtelijk genoemd kan worden. Veel product voor weinig geld.

Maar dat meesterschap is er vermoedelijk ook de oorzaak van dat de consument dit proces met dezelfde maatstaven is gaan beoordelen als de productie van een auto. Met als resultaat dat men niet zelden met onbegrip, om niet te zeggen met afgrijzen reageert, zodra er onbegrijpelijke dingen gebeuren, zoals de gekke-koeienziekte. Het verder opschroeven van de veiligheidseisen ligt daarom voor de hand. En misschien moet dat ook wel.

Maar het kan zeker geen kwaad als we ons meer om het dierenwelzijn zouden bekommeren. Hoe normaal is het om een koe 24 uur per dag topsport te laten beoefenen, liefst als een vierkant exemplaar, omdat ie dan wel zo makkelijk stapelbaar is, zoals de schrijver Koos van Zomeren eens opmerkte? Het betekent dat het biefstukje duurder wordt. Maar de winst is niet alleen de welzijn van het dier, maar ook een ontspannener productiemethode die bovendien meer ruimte biedt aan al die landbouwstaten (zoals Polen) die straks de EU komen versterken.