Boterhammen eten met de leerlingassistent

Praat over het overblijven op school, en er is gezucht en gesteun bij ouders en leerkrachten. Ouders klagen over boterhammen die niet worden opgegeten, gebrek aan toezicht en kinderen die worden gepest.

Overblijfmoeders klagen over het onhebbelijke gedrag van de kinderen in de middagpauze en het gebrek aan alternatieven als ze niet naar buiten kunnen.

En leerkrachten vragen zich af wat ze met dat geklaag moeten, maar staan niet te springen die taak van de ouders over te nemen. Kortom: er wordt veel doorgemodderd tussen de middag.

Directeur Bram van der Linden van de openbare Jenaplanschool De Ynlaet in Heerenveen was het goed zat en vond zijn bestuurscommissie bereid om de verantwoordelijkheid voor 'de overblijf' - die formeel bij de ouders ligt - over te nemen.

De Ynlaet is de eerste school in Nederland die professionele krachten in dienst gaat nemen om de kinderen tijdens de overblijfuren op te vangen. Volgend schooljaar zullen speciale 'leerlingassistenten' erop toezien of de boterhammen naar behoren worden opgegeten en niet via het plafond op de grond, naast de prullenbak belanden.

Volgens de Wet primair onderwijs (wpo) moeten basisscholen wel voorzieningen beschikbaar stellen voor de overblijf, maar zijn het de ouders - vaak ouderraden - die verantwoordelijk zijn voor het toezicht.

Veel schooldirecteuren hebben er echter toch flink wat werk aan omdat klachten bij hen terechtkomen, ze erop aangesproken worden als er incidenten tijdens de overblijfuren zijn, en ze er vaak bij betrokken worden als er overblijfmoeders ingewerkt moeten worden.

Bram van der Linden: ,,Het is moeilijk om vrijwilligers te vinden. Steeds meer ouders hebben een betaalde baan en zijn minder beschikbaar. Maar hun kinderen blijven steeds vaker over. En als je goeie mensen wilt, moet je er als school veel energie in steken om ze voor te bereiden en in te werken.''

,,We hebben als Jenaplanschool toch een eigen pedagogisch concept en willen dat ook in de overblijfuren terugzien. Dus heb je het over vragen als: hoe ga je met de kinderen om, hoe zorg je dat ze afspraken nakomen en zich aan onze regels houden.''

Veel scholen zoeken naar mogelijkheden om de overblijf te professionaliseren. Sommige kiezen voor een bijscholingscursus voor de overblijfmoeders, andere zoeken aansluiting bij kinderopvangcentra in de gemeente. Als bijvoorbeeld de buitenschoolse opvang in de buurt van de school is, kunnen de kinderen er tussen de middag ook eten. De leerlingen vallen op dat moment dan onder de verantwoordelijkheid van de leidsters van het centrum.

Op De Ynlaet wil Van der Linden de functie van klasse-assistent combineren met de tussenschoolse opvang. Met de Algemene onderwijsbond (Aob) is een nieuwe functie bedacht: de leerlingassistent. ,,Het voordeel is dan dat de assistent de kinderen al kent. Ze weet hoe ze de kinderen moet benaderen. Ze heeft de kinderen 's morgens al gezien en kan bijvoorbeeld een vermoeidheid verklaren.''

In augustus gaat De Ynlaet - samen met de Aob en de kinderopvang in Heerenveen - experimenteren met de leerlingassistenten. Dat is mogelijk door een subsidie van de Commissie Dagindeling die De Ynlaet krijgt voor haar 'brede school-activiteiten'.