Warm onthaal mestplan vleessector

De wens van minister Brinkhorst om in 2003 van het mestoverschot af te zijn, is haalbaar. Volgens de Productschappen voor vee, vlees en eieren (PVE) biedt het trapsgewijs opkopen van 30 tot 35 procent van de varkenshouderijen soelaas. Het landbouwministerie en de sector hebben het plan warm onthaald.

Het PVE-voorstel moet bewerkstelligen wat de Nederlandse vleessector altijd stellig voor onmogelijk hield: het al in 2003 voldoen aan de mestrichtlijnen van de Europese Unie. Volgens PVE-voorzitter R. Tazelaar is het logisch dat de sector de huidige plannen, waarbij veehouders de afzet van de mest van hun bedrijf zelf moeten regelen, bestrijdt. ,,Dat werkt niet, omdat er nog totaal geen evenwicht is op de Nederlandse mestmarkt.''

Uitgedrukt in de hoeveelheid fosfaat beslaat het mestoverschot 27 miljoen kilo fosfaat. Daarvan komt 60 procent uit de varkenshouderij, 30 procent uit de pluimveehouderij en 10 procent uit de rundveehouderij. De balans is zover uit het lood geslagen dat het plan van Brinkhorst en zijn collega Pronk van milieu het mestoverschot niet kan oplossen, meent Tazelaar, en dus moeten aanvullende maatregelen de mestmarkt evenwichtig maken.

Het PVE-plan is weinig zachtzinnig. De overheid zou 30 tot 35 procent van de varkensbedrijven moeten opkopen. Daardoor daalt het aantal varkens in Nederland met 20 procent, waardoor met het mestoverschot is afgerekend. Volgens Tazelaar kost dit plan minder dan een miljard gulden. De vergoeding voor de boeren moet in de loop der tijd dalen om boeren te prikkelen hun bedrijf snel op te geven. De 'blijvers' moeten de boeren zijn die de hoogste kwaliteitseisen hanteren bij zaken als gezondheid en het milieu. Eventueel, zo oppert Tazelaar, kunnen kortingen op productierechten helpen. Voorbeeldige boeren worden daarvan vrijgesteld. Tazelaar vraagt de overheid de kosten van de opkoopregeling te betalen, maar stelt voor de overblijvende boeren voor 100 miljoen gulden te laten bijdragen.

Ook de pluim- en rundveehouderij worden niet gespaard. Kippenhouders -voor wie geen opkoopregeling bestaat- moeten worden verplicht om de helft van hun mest te exporteren of te laten verwerken. Voor rundveehouders volstaat volgens de PVE de richtlijn om maximaal 3,5 koe per hectare land te mogen houden.

De PVE-voorzitter erkent dat de vleessector niet onverdeeld enthousiast zal reageren, omdat het plan een zware sanering betekent. ,,Maar het mestprobleem nog langer laten duren jaagt de sector alleen maar op kosten.''

Minister Brinkhorst reageerde gisteren lovend, vooral omdat het plan volgens hem erkent dat het mestoverschot een spoedeisende kwestie is. Bij de criteria om bedrijven al of niet op te kopen, plaatst hij nog kanttekeningen. Ook de plannen voor de pluim- en rundveesector wil hij nog kritisch bekijken.

De boerenorganisatie LTO Nederland ziet in het PVE-plan een positieve bevestiging van de eigen beleidslijn. Wel vraagt LTO zich af op een miljard gulden voldoende is voor de opkoopregeling. De Rabobank -de grootste kredietverstrekker in de landbouw- heeft zich ook positief over het plan uigelaten, maar bepleit wel een opkoopregeling waarvoor alle varkenshouders in aanmerking kunnen komen.