De provincie mag aan de slag

De provincies krijgen over twee jaar meer zeggenschap over de aanleg van wegen, bruggen, sluizen en openbaar-vervoersystemen, zei minister Netelenbos van verkeer en waterstaat eerder deze week. Een aanzienlijk deel van het geld voor infrastructuur zal voortaan aan de provincies worden gegeven. Die mogen dan zelf beslissen aan welke projecten ze het geld uitgeven.

De details zullen pas in april duidelijk worden, wanneer het Nationaal verkeer- en vervoersplan (NVVP) wordt gepubliceerd. Het ziet ernaar uit dat elke provincie per jaar honderden miljoenen guldens naar eigen inzicht mag besteden. Alleen megaprojecten, zoals de hogesnelheidslijn en de Betuwelijn, zullen nog in handen van het ministerie blijven. Bovendien houdt Den Haag in de gaten of een provincie niet het rijksbeleid uit het oog verliest, door bijvoorbeeld wel asfalt aan te leggen, maar uitbreiding van het openbaar vervoer te vergeten.

Natuurlijk jeuken de handen van de twaalf gedeputeerden verkeer en vervoer. Een overzicht van hun plannen.

Friesland

In Friesland gaat allereerst de dodenweg van de Afsluitdijk naar Harlingen op de schop. ,,Het is voor ons nieuw dat het om zoveel geld gaat'', zegt de Friese gedeputeerde P. Bijman. ,,We moeten dus nog zien wat het precies inhoudt, maar het is natuurlijk wel goed dat de rijksoverheid geld naar de provincies overhevelt.'' Op de verlanglijst van de provincie staat verder het completeren van de 'haak' om Leeuwarden. De A31 is op een aantal plaatsen nog N31, maar moet een doorlopende snelweg worden van Harlingen tot Drachten.

Noord-Holland

Op nummer 1 staat bij gedeputeerde H. de Boer van Noord-Holland de verbreding van de Coentunnel. Nauw daarmee samen hangt de verbreding van de Westlandweg, die van de Coentunnel via het industrieterrein en Halfweg moet aansluiten op de A 9. Ook De Boer tast nog in het duister over de bedragen en waar de provincie die aan mag besteden. ,,Maar het mag van mij hoor, zo'n systeem. Geldt het ook voor natte dingen? Zet dan vooral de nieuwe Grote Sluis in IJmuiden erbij.''

Zuid-Holland

In Zuid-Holland waarschuwt een woordvoerder van de provincie tegen gejuich over al die miljoenen. ,,Is het een deel van de gelden die in het Meerjarenplan Infrastructuur en Transport staan, het MIT? Dan moeten we ons zorgen maken, want die bedragen dalen in de loop der jaren. En we staan in Zuid-Holland al op achterstand als je kijkt naar vergelijkbare gebieden in Europa'', zegt woordvoerder J. Disco. ,,Eén prioriteit noemen is lastig, en in de praktijk zal de provincie ook nooit voor maar één project kiezen, want stel dat dat vertraging oploopt'', zegt Disco. Zuid-Holland streeft evenwicht na in de uitgaven: voor elke gulden asfalt ook een gulden naar het openbaar vervoer. De provincie heeft veel plannen op het gebied van light rail, sneltramverbindingen die gedeeltelijk over bestaand spoor Rotterdam, Den Haag en Zoetermeer verbinden. Bij de wegen scoren de rondweg om Gouda en de ontsluiting van Hoek van Holland hoog.

Drenthe

Drenthe wil niet over verlanglijstjes praten zo lang het NVVP niet openbaar is gemaakt.

Overijssel

Overijssel is te spreken over de decentralisatie. ,,We kunnen straks zelf sparen voor de grotere projecten'', zegt woordvoerder T. Schuiling. Hij heeft een paar projecten in het achterhoofd. Als eerste worden de trajecten Ommen-Raalte, Ommen-Zwolle onder handen genomen. De veiligheid en de doorstroming van het verkeer zou daar beter moeten, omdat er te hard wordt gereden en de weg fungeert als sluiproute. Een andere wens bovenaan het lijstje van Overijssel is de rijksweg, die dwars door Ommen loopt. Het verkeer over deze weg zou in de toekomst omgeleid moeten worden.

Groningen

,,Nieuw is het niet voor me, maar ik ben altijd benieuwd welke uitspraak de minister doet op welk moment'', zegt de Groningse gedeputeerde T. Musschenga zeer politiek. ,,Ik weet dat ze op het ministerie door de begroting zijn gelopen om te kijken welke gelden er naar de provincie zouden kunnen, dus ze zullen het nu wel op een rijtje hebben.''

De Groningse plannen draaien om de stad: als een spin moet die in een web van light rail verbindingen komen te liggen. ,,Waarbij je dan toch met de rijksoverheid te maken krijgt, want die gaat nog steeds over zoiets als de zweeftrein naar Duitsland. En daar moet je toch op aansluiten.'' De rondweg van Groningen moet ongelijkvloerse kruisingen krijgen, de N33 tussen Assen en Eemshaven moet verbreed en . . . ,,Het uitgeven van dat geld is geen enkel probleem. Maar ik wil het eerst wel eens zien.''

Utrecht

,,Het eerste project dat in aanmerking komt is Randstadspoor Utrecht'', zegt A. Schoon, woordvoerster van de provincie. ,,Een goede ontsluiting van de grote nieuwbouwlocaties heeft prioriteit. De kwaliteit van het regionale openbaar vervoer moet worden verbeterd door het openen van nieuwe stations, minder overstappen en meer treinen. Het is de bedoeling dat mensen met de trein of bus makkelijk van en naar hun werk kunnen zodat ze de auto laten staan.''

Gelderland

De provincie Gelderland zou graag zien dat de A15 - A18 een ononderbroken snelweg wordt. Er zou dan een rechtstreekse verbinding tussen Rotterdam en Enschede ontstaan. ,,Neem bijvoorbeeld de A50 van Zwolle naar Den Bosch.'', zegt de Gelderse gedeputeerde J. de Bondt. ,,Daar staan vaak files. Het traject zou door het doortrekken van de A15 - A18 enorm worden ontlast. Een ander positief punt is dat verkeer de Veluwe gaat ontzien. Het vrachtververkeer willen we daar graag weg hebben, vanwege de zware belasting voor het milieu.''

Limburg

Limburg wil nog niet reageren, omdat de provincie zich niet bij voorbaat rijk wil rekenen. Maastricht wil eerst weten wat het Haagse plan inhoudt.

Noord-Brabant

De provincie Noord-Brabant heeft goed personenvervoer tussen de Brabantse steden hoog op het verlanglijstje staan. ,,Wij constateren dat er behoefte is aan een intensieve treinverbinding tussen Breda, Tilburg, Eindhoven, Helmond en Den Bosch'', zegt A. Rijnen, woordvoerder van de provincie. ,,We zouden op deze lijn negen tot tien nieuwe stations willen openen om de bereikbaarheid te verbeteren. Als dat lukt, zullen misschien meer mensen de auto laten staan, waardoor het toch al drukke Brabantse wegennet wordt ontlast.'' Rijnen vindt het een verbetering dat de provincie straks zelf de regie kan voeren. ,,Als dat mogelijk is, kan Brabant partners als het bedrijfsleven en de gemeenten betrekken bij de aanleg van bijvoorbeeld de treinverbinding.''

Zeeland

Gedeputeerde verkeer en vervoer J. Hennekeij van Zeeland kijkt niet op van de plannen, maar hij is dan ook voorzitter van de commissie verkeer en vervoer van het Interprovinciaal Overleg. ,,De gedachte de provincie meer een regisseursrol te geven spreekt ons aan. Maar, zeker in het begin zal het vooral om geld gaan dat al geoormerkt was.'' Hennekeij zet daarom twee belangrijke projecten maar niet op zijn verlanglijstje, want die zijn toch al met het Rijk afgesproken: de ondertunneling van het Kanaal door Walcheren in de A67 bij Middelburg en de aanleg van rijksweg 61 door Zeeuws-Vlaanderen. Er is één project waar de provincie zelf al geld voor bij elkaar probeerde te krijgen, door samenwerking met het bedrijfsleven te zoeken: een tunnel bij Sluiskil die de al te vaak openstaande brug over het kanaal Gent-Terneuzen moet vervangen.

Flevoland

Ook gedeputeerde Wubbo de Raad van Flevoland wil eerst weten in hoeverre de minister het hoofdwegennet nog onder zichzelf houdt. ,,Dat stond wel zo in de versie 5.0 van het NVVP die wij hebben gezien, maar die heeft de minister weer ingetrokken. Het wachten is nu op versie 6.0.''

Als de groei van Almere zo doorgaat is er snel een rondweg rond die stad nodig, en een rechtstreekse verbinding tussen de A6 en Barneveld. Maar in Flevoland smaakt de decentralisatie net iets minder zoet dan in andere provincies. De belangrijkste verlangens die De Raad noemt liggen namelijk in Noord-Holland: de aansluiting van de A9 op de doorgetrokken A6 en de aanleg van de Oostboog, een stukje spoor bij Weesp dat rechtstreeks treinverkeer tussen Almere en Utrecht mogelijk moet maken. Daarvoor met de Flevolandse gedeputeerde straks niet meer aankloppen in Den Haag, maar in Haarlem.