De democratie is aan de winnende hand

De afgelopen 25 jaar is het aantal democratieën fors gestegen. In termen van deze kaart: de wereld is er sinds 1975 beduidend 'groener' op geworden. Het blauw van de autoritaire systemen is ook danig afgenomen, maar nog wel nadrukkelijk aanwezig. Het blauw is vooral in Oost-Europa, waar sinds de val van de Muur in 1989 een aantal echte parlementaire democratieën werd gevormd, in groen veranderd. Verschillende voormalige Sovjet-republieken, waaronder de Russische Federatie zelf, moeten het nog met het geel van de gedeeltelijke democratie doen. Hopelijk is het een overgangsfase en zijn ze allemaal op weg naar het groen. Want echte volwaardige democratie is in deze bedeling toch het doel waarnaar gestreefd moet worden. Al was het alleen nog maar om het feit dat echte democratieën tot op heden geen oorlogen met elkaar hebben gevoerd.

Landen die nog zeer recent van kleur verschoten zijn: Indonesië, waar president Soeharto aan de dijk werd gezet en in juni vorig jaar verkiezingen werden gehouden, (Indonesië ging van blauw naar geel); Pakistan, waar in oktober 1999 de militairen de macht grepen (van groen naar blauw); Ivoorkust, waar tijdens kerst 1999 ook een militair bewind kwam (van geel naar blauw); en Kroatië, waar begin dit jaar een coaltie van sociaal-democraten en liberalen de rechtse nationalisten van Franjo Tudjman, die eind vorig jaar overleed, uit de macht vaagde.

Volgens het Freedom House, een organisatie die in 1941 werd opgericht door onder anderen Eleanor Roosevelt en die wereldwijd poogt 'democratie' te bevorderen, zijn 85 van de 192 huidige naties - dat is zo'n 44 procent - 'vrije landen', en beschikken de bevolkingen ervan over een breed scala van politieke rechten en burgerlijke vrijheden. Daar is eind vorig jaar Pakistan af gegaan, maar Kroatië kwam er begin dit jaar bij. Die 'vrije landen' omvatten ruwweg 42 procent van de wereldbevolking.

De hele vorige eeuw heeft volgens Freedom House toch een dramatische toename te zien gegeven van politieke rechten in de wereld. In 1900 bestond er bijvoorbeeld geen enkel land waar alle inwoners over het stemrecht beschikten. ,,Ondanks de verschrikkingen van de wereldoorlogen en volkenmoorden moet toch gezegd worden dat deze eeuw uiteindelijk ook de eeuw van de democratie is geworden'', meent Bette Bao Lord, voorzitter van Freedom House.