'RMS wakkert strijd aan'

Het Indonesische leger beschuldigt de Molukse regering in ballingschap (RMS) ervan wapens te leveren aan de Molukken en zo het conflict tussen christenen en moslims aan te wakkeren. De RMS ontkent de aantijgingen.

De Indonesische marine onderschepte de afgelopen dagen op de wateren rond de Molukken een zending van enkele honderden wapens. Volgens opperbevelhebber Adi Haryono van de oostelijke zeestrijdkrachten zijn het zelfgemaakte wapens die RMS-leden vanuit opslagplaatsen elders in Indonesië naar de Molukken hadden willen verschepen.

In het verleden hebben ook Indonesische media de RMS er al van beschuldigd het geweld aan te wakkeren. Volgens de in Nederland verblijvende regering passen wapensleveranties niet in haar beleid. ,,We zijn juist in dialoog met Indonesië', zegt woordvoerder J. Wattilete. De Indonesische president Abdurrahman Wahid heeft de RMS zelfs betrokken bij pogingen om het conflict op te lossen. Nederlandse RMS-leden reisden eind vorig jaar met de president naar de Molukken.

Tweede-Kamerleden van de PvdA en CDA hebben minister van buitenlandse zaken Jozias van Aartsen opheldering gevraagd over een brief die hij vorige week aan zijn Indonesische collega Shihab stuurde. Zij willen van de minister weten welk aanbod hij precies heeft gedaan voor hulp bij herstel van recht en orde op de Molukken. Het ministerie van buitenlandse zaken heeft inmiddels ontkend dat Van Aartsen in die brief bedoeld zou hebben dat Nederland daartoe militairen of politie-eenheden zou willen inzetten. De Indonesische regering liet begin deze week al weten elke buitenlandse bemiddeling af te wijzen.

Intussen gaan de gevechten tussen christenen en moslims in de Molukken door. Sinds vorige week zondag vonden naar schatting 700 mensen de dood. Duizenden op de eilanden Seram en Halmahera ontvluchtten hun huizen om in legerkampen en politiebureaus bescherming te zoeken.

Het Indonesische leger nam donderdag het gezag over op de eilandengroep. Tot dan toe probeerden de lokale politie en ordetroepen tevergeefs de orde te herstellen. De inzet van het leger is omstreden, want die zou juist een destabiliserende rol spelen.

De Indonesische politie onderzoekt momenteel een mogelijke massamoord op het Molukse eiland Halmahera. Op 27 december zouden tweehonderd moslims zijn gedood in het dorpje Togolua. Schattingen over dodentallen lopen overigens erg uiteen. Bij de onlusten op de Molukse eilanden zouden het afgelopen jaar ongeveer 1300 mensen zijn gedood, maar volgens sommige bronnen zijn het er veel meer. Alleen al de afgelopen week zijn volgens de autoriteiten in de provinciehoofdstad Ambon vijfhonderd mensen gedood. De uitgestrektheid van de Molukken en de slecht functionerende telecommunicatie maken een goede schatting moeilijk.

Een juiste inschatting van de situatie op de Molukken wordt verder bemoeilijkt doordat er weinig journalisten op de eilanden aanwezig zijn, en de officiële instanties vaak gekleurde berichten naar buiten brengen.

Het conflict tussen christenen en moslims laaide begin 1999 op. Waarschijnlijk begon het met een onbeduidende ruzie tussen een dronken christelijke passagier en een islamitische buschauffeur. 'Import-Molukkers' (moslims) raakten toen in Ambon slaags met de autochtone christenen. De afgelopen weken waaide het conflict van de zuidelijke eilanden over op de noordelijk gelegen eilanden Halmahera en Ternate.

Achterliggende reden voor het conflict is dat de oorspronkelijke, christelijke bevolking de islamisering van de eilandengroep vreest. Door de transmigratiepolitiek van Jakarta wonen steeds meer moslims op de Molukken.