Ook zonder rente bankiert ABN graag met islamieten

ABN Amro heeft het islamitisch bankieren ontdekt. Sinds twee jaar doet de Nederlandse bank via een speciaal daartoe opgerichte divisie, gehuisvest in Bahrein, aan 'islamitisch financiële dienstverlening'. Volgens de bank is die geheel onderworpen aan de wetten van de Koran. Dat wil met name zeggen dat er bij financiële transacties geen rente (riba) wordt berekend of gegeven. Dat valt te lezen in 'Bankwereld', het interne orgaan van ABN Amro.

De islam ziet geld niet als een handelsartikel maar als middel om handel tussen twee partijen te vergemakkelijken. Rente is taboe omdat er geen productieve arbeid tegenover staat. Islamitische financiële instellingen werken daarom op basis van verkoopcontracten, waarbij de te verhandelen goederen worden verkocht (of geleast) door de bank en weer worden doorverkocht aan de klant. De 'winst' voor de bank bestaat uit een marge op de verkoop- of de leaseprijs. ABN Amro spreekt in dit verband van een 'kosten-plus-methode'.

Het islamitisch bankieren, het aangaan van financiële transacties volgens de shari'a (de islamitische wetgeving), heeft een enorme vlucht genomen. Na een aarzelende start in 1975 zijn nu honderden islamitische banken en financiële instellingen actief in veertig verschillende landen. Samen beschikken ze over een vermogen van honderd miljard dollar Reden voor ABN Amro om te proberen een of meer graantjes van deze uiterst lucratieve geldmarkt mee te pikken.

Aangezien de bank vestigingen heeft in zestien landen met grote moslimpopulaties - van Kazachstan tot en met Saoedi-Arabië en van Turkije tot en met Maleisië - bestond er, aldus ABN Amro, gerede aanleiding om een eigen islamitische financieringsdivisie op te zetten. ,,Niet alleen om in de behoeften van moslimcliënten en investeerders te voorzien, maar ook om, ten behoeve van ons mondiale cliëntenbestand, toegang te krijgen tot voor islamitische beleggingen bestaande reservoir van tachtig miljard dollar''.

Dit meldt Richard Duncan, hoofd van de nieuwe divisie Global Islamic Financial Services (GIFS) die haar hoofdkwartier heeft in Manamah, de hoofdstad van Bahrein. Tot nu toe zijn de behaalde resultaten 'veelbelovend'. In de eerste helft van 1998 werden de eerste drie transacties afgesloten die samen één miljoen gulden aan inkomsten opbrachten. De eerste grote transactie, voor vijftien miljoen dolar, was een investering van een Saoedi-Arabische groep ten behoeve van een klant van ABN Amro in Turkije. De islamitische lease-overeenkomst voldeed aan de shari'a-eisen van de klant. Er zitten, aldus Bankwereld, nog drie soortgelijke transacties in de pijplijn.

ABN Amro is niet van plan ook in Nederland aan islamitisch bankieren te gaan doen. Men heeft hier in het verleden wel aparte balies voor moslim-allochtonen gehad, maar die zijn inmiddels weer opgeheven. ,,Bij ons wordt de klant sowieso op maat bediend, daar is geen aparte afdeling voor nodig''

De Generale Bank en ING-bank laten weten geen plannen voor islamitisch bankieren te hebben. Noch in ons land noch daarbuiten. Wel heeft ING-dochter RVS filialen die speciaal gericht zijn op Turkse en Marokkaanse klanten. Volgens een woordvoerder wordt de moslim-cliëntèle gewezen op alternatieven voor een spaarrekening (waar rente op wordt gegeven). ,,Beleggingsfondsen bijvoorbeeld.''

Rabo is niet van plan er een aparte divisie voor op te richten. ,,We integreren het al in ons gewone aanbod,'' zegt woordvoerder S. Pijnenburg. ,,We gaan, als daar vraag naar is, financieringsconstructies aan waarin de rente-component niet voorkomt. Het resultaat blijft voor ons hetzelfde, maar de cliënt hoeft zich er niet schuldig over te voelen.''