stagewinkel

Op de Tilburgse mbo-scholengemeenschap De Rooi Pannen runnen leerlingen geheel zelfstandig een winkel in boeken en kantoorartikelen. Volgens de school leren ze hier wat een 'echte' stage niet biedt: eindverantwoordelijkheid voor de bedrijfsvoering. ,,Ik heb de omzet bijgeschreven in een omzetboek. Heet dat zo?''

De kas is al opgemaakt, als de twee dames met een cadeaubon de winkel binnenkomen. Geïn teres seerd bestuderen ze de vitrinekast met Parker-pennen. ,,Hiervoor zullen we flink moeten bijleggen'', zegt de een met een blik op de prijzen.

Marie-Louise van Gestel, die zojuist een dagwinst van exact 3,65 gulden becijferde, reageert ad rem: ,,We hebben ook spullen van een tientje, hoor!'' Ze buigt zich vertrouwelijk naar de verslaggeefster. ,,Als ze nog iets kopen, doe ik gewoon een briefje in de kassa voor morgen.''

De Tilburgse mbo-scholengemeenschap De Rooi Pannen heeft sinds een halfjaar een 'stagewinkel' onder haar dak. De zaak (circa 250 vierkante meter groot) verkoopt boeken, tijdschriften, kantoorartikelen en schildermaterialen en is in alles een echte winkel: dagelijks geopend van negen tot vijf, uitgerust met etalages, een pinapparaat en een computer voor de financiële administratie. De waar wordt geleverd door twee lokale winkeliers. Verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering zijn tweede- en derdejaarsleerlingen van de opleiding handel, die bij toerbeurt een week in de winkel staan.

'Zwemmen leer je alleen in een echt zwembad', luidt de filosofie van de school. Opleidingen voor de detailhandel simuleren winkelsituaties in de klas, maar bij De Rooi Pannen vindt men dat leerlingen daarmee onvoldoende worden voorbereid op de werkvloer. ,,Ze zijn er niet altijd klaar voor om op stage te gaan'', zegt afdelingscoordinator Ad Maas. ,,Veel leerlingen hebben angst voor klanten of zien niet uit zichzelf waar werk gedaan moet worden.''

Bovendien komen in de stage niet alle aspecten van de latere be roepspraktijk aan bod. Maas: ,,Jongeren worden hier opgeleid tot ondernemer en manager, maar op de stageplek werken ze altijd onder iemand. In de onderwijswinkel daarentegen zijn ze eindverantwoordelijk.'' De huidige winkel is een experiment. In 2002 moet hij zijn uitgegroeid tot een compleet warenhuis waarin onder andere V & D zal participeren.

Het verschil met een 'echte' stage is volgens de scholieren de gedwongen zelfstandigheid. ,,Normaal stap ik heel snel naar mijn baas, vraag constant of ik alles wel goed doe'', vertelt Marie-Louise, die stage loopt bij een bloemenzaak. Cindy van Dongen, samen met Marie-Louise verantwoordelijk voor de schrijf- en schilderwaren, herkent dat. ,,Hier doe ik dat niet. Het kan natuurlijk wel, maar zij weten even veel als ik.''

Frans Dieleman heeft deze week voor het eerst zelf een leverancier moeten bellen, die een restant tijdschriften van oktober en november nog niet had opgehaald. ,,Moeilijk vond ik dat telefoontje niet, maar op mijn stage meld ik zoiets aan een of andere manager die het vervolgens opknapt.'' Samen met Daan van Rijsbergen runt hij de boekhandel. Dat kwam de voorbije dagen vooral neer op schoolboeken bestellen en klachten incasseren van klanten. Nog zo'n lastig klusje dat ze niet konden afschuiven. ,,Je moet rustig blijven en duidelijk uitleggen waar wij wel en niets aan kunnen doen'', ondervond Daan, stagiair bij een handelaar in automaterialen. Elke dag is een docent oproepbaar voor problemen, maar die hebben de vier winkeliers van dienst niet gehad. Nou ja, er was een klein kasverschil, bekennen ze.

,,Maar dat kwam omdat we een paar kwartjes niet hadden geteld'', relativeert Frans. Marie-Louise: ,,Het tekort vullen we aan uit de fooienpot. We krijgen hier heel veel fooien.'' Volgens Ad Maas redden de leerlingen het over het algemeen goed zonder hulp. ,,Als ze er iemand bijhalen is dat voor kleinigheden, zoals een haperend pinapparaat.''

Januari is altijd een slappe maand voor de detailhandel, en ook in de stagewinkel liet de klandizie deze week te wensen over. Ongeveer vijftig klanten kregen de vier over de vloer, onder wie de docent die de Playboy kocht met Big Brothers Sabine, oud-leerlinge van de school.

,,Gisteren werden we overspoeld door mensen die een werkstuk af moesten hebben'', zegt Cindy. ,,Toen hebben we zo veel snelhechters verkocht dat we hebben besloten om meteen bij te bestellen.'' Echt storm loopt het in de zaak nooit, vertellen de vier met enige spijt, want hij ligt buiten het winkelgebied en reclame maken mag de onderwijsinstelling niet. Frans, als volleerd middenstander: ,,Het zou anders zijn als hiernaast een trekker lag zoals Ikea.''

Desondanks vinden de vier de winkel een nuttige leerschool. Het meest hebben ze opgestoken van de financiële bedrijfsvoering. Daan: ,,Tellen en afsluiten van de kassa heb ik vaak genoeg gedaan, maar nu moet ik het resultaat ook in de boekhouding opnemen.'' ,,Daaraan zie je pas echt dat je eindverantwoordelijk bent'', vindt Cindy, die later de inkoop van een bedrijf wil gaan doen. ,,Ik heb deze week de omzet bijgeschreven in zo'n omzetboek, heet dat zo?''

Ze staat op om het er voor de zekerheid even bij te pakken. Dan: ,,Kasboek, ja, dat was het.''