Tien tips voor lovende en lakende lezers

Brieven -constateerde wijlen dr. F.O. van Gennep in 1965 in 'De brief in het pastoraat'- nemen steeds meer in betekenis af. Dat is niet de indruk die zich 35 jaar later aan de hoofdredactie opdringt, wanneer 's morgens de post wordt uitgezocht. Aan brieven van lezers, ook in de vorm van e-mails en faxen, geen gebrek.

Daar hebben jullie het onlangs ook naar gemaakt, zullen sommigen zeggen. Hadden jullie de vloeken maar moeten schrappen in dat interview met Willibrord Frequin.

Dat hadden we inderdaad. Zoals het 'Trouw-Schrijfboek' vermeldt in een paragraaf waar enkelen ons in uiteenlopende toonaarden aan herinnerden, geldt bij Trouw de regel: vloeken publiceren we principieel niet -in eigen proza noch in citaten. Die regel behoren we te handhaven, ook in het geval van sprekers wier vermogens tekortschieten om zich zonder frequente verwensingen verbaal te profileren.

In de communicatie tussen lezers en de redactie treden ook niet-incidentele storingen op. Deze brief bevat suggesties om ze te beperken. Tien geboden zou ik ze, om meer dan één reden, niet willen noemen.

1 Adresseer, als het even kan, geen brieven over de inhoud van de krant aan 'de redactie', laat staan 'de directie'. Dit kan nodeloze distributieproblemen veroorzaken. Richt voor publicatie bestemde brieven aan Podium. Voor intern gebruik bedoelde post is vaak aan het juiste adres bij de chef van de deelredactie (binnenland, buitenland, religie & filosofie, sport enz.) waarvan een artikel afkomstig is. Bestook bij twijfel, in geval van hoger beroep en met op- en aanmerkingen over het algemene journalistieke beleid, de hoofdredactie.

2 Meer en meer roeren zich lezers via e-mail. Dat komt de snelheid, maar niet altijd de kwaliteit van de reactie ten goede. Wie per e-mail een artikel laakt en daarbij toegeeft het nog niet helemaal te hebben gelezen, maakt het niet alleen zichzelf, maar ook de (hoofd)redacteur die moet antwoorden, al te gemakkelijk.

3 Het succes van pogingen tot telefonisch contact met een ambulante, vergaderende of anderszins bedrijvige hoofdredactie staat niet bij voorbaat vast. Dat geldt nog sterker voor verzoeken om te worden teruggebeld op een door de lezer gekozen tijdstip.

4 Lezers die zich voor kritische post van het antwoordnummer van Trouw bedienen, verzuimen vaak het eigen antwoordnummer te vermelden. Hun veronderstelling dat de krant zowel voor hun ontstemming als voor haar weerwoord porto behoort te voldoen, deelt de hoofdredactie niet.

5 Met algemene aanmerkingen van het type 'ondermaatse berichtgeving omtrent A of B' valt weinig aan te vangen. Hoe specifieker en gedetailleerder een klacht, hoe groter de kans op een relevant antwoord. Een generale oproep om 'de werkplek van columnisten X en Y naar de toiletten te verplaatsen' biedt de hoofdredactie eerder het genoegen dat iedere onderhoudende formulering oproept, dan een aanknopingspunt voor een verhelderende reactie.

6 Ingezonden brieven en artikelen, gericht aan de hoofdredactie, wacht geen voorkeursbehandeling. Alleen de Podium-redactie kan het dagelijkse aanbod voldoende overzien om eerlijk te selecteren.

7 Achter de toezending van dossiers omtrent persoonlijke juridische verwikkelingen gaat soms de veronderstelling schuil dat de redactie deels bestaat uit een advocatencollectief. Deze hypothese is onjuist.

8 Soms bevat de post documenten waarvan de aanbieder zich beroept op goddelijke openbaring, maar geen middel kan aanreiken om dit te toetsen. Zo'n inzending moet als incompleet terzijde worden gelegd.

9 Voor beschouwingen omtrent lezersaanbiedingen en de reclame van Trouw, inclusief misschien wel de meest uitdagende slagzin van Nederland, is de aangewezen contactpersoon: dagbladmanager S. Rietbergen, hoofd van de afdeling marketing.

10 Klachten over de (na)bezorging kan de hoofdredactie wel beantwoorden, en dat doet ze ook, maar niet verhelpen. Hét adres daarvoor is de afdeling lezersservice (p/a Trouw, postbus 859, 1000 AW Amsterdam; tel. 020-5623497; fax 5622111; e-mailadres: lezersservice.trouw@pcmuitgevers.nl). Voor wie in hoger beroep wil gaan, houdt zich de dagbladmanager beschikbaar.