Vrede brengt ook welvaart voor Syrië

Een vredesregeling tussen Israël en Syrië zal leiden tot een sterkere positie van Syrië in de regio en in de Arabische wereld. Een akkoord heeft veel grotere gevolgen dan alleen de teruggave van de Golan. Het kan de aanzet zijn tot de modernisering waar de Syrische samenleving dringend aan toe is.

De voordelen van een vredesakkoord tussen Israël en Syrië zijn voor beide partijen zo groot,dat ze er uiteindelijk samen wel uit moeten komen. Maar het feit dat Israël vorige week plotseling heeft besloten de hervatting van het overleg uit te stellen, toont hoe groot de afstand tussen de twee nog steeds is. Vooral over de belangrijkste punten: de nieuwe grenzen en de relaties tussen de twee staten na de ondertekening van een vredesverdrag, zal nog flink onderhandeld moeten worden.

Syrië heeft een dag na het Israëlische besluit om niet naar de onderhandelingstafel in Shepherds Town terug te keren, besloten om de schriftelijke toezegging te eisen dat Israël bereid is om terug te keren naar de grenzen van 4juni 1967 -dus voor de Zesdaagse Oorlog. Israël heeft dat echter al geweigerd. Minister van buitenlandse zaken David Levi verklaarde dat Israël niet bereid is te voldoen aan de voorwaarden die de Syriërs door middel van waarschuwingen en bedreigingen proberen op te leggen. De Syrische president Assad heeft echter wel al in oktober vorig jaar van president Clinton een brief gekregen, waarin stond dat Israël bereid was zich terug te trekken tot de grenzen van '67. Dat was de reden dat de Syrische regering zich bereid toonde naar Shepherds Town af te reizen om de onderhandelingen met Israël na vier jaar te hervatten.

Duidelijk is, dat de Verenigde Staten, de sponsor van dit vredesproces, druk bezig zijn een oplossing te zoeken die voor beide partijen acceptabel is. Ik twijfel er niet aan dat onderdeel daarvan een belangrijk gebaar van Syrië zal moeten zijn. Dit zou bijvoorbeeld een handdruk tussen Barak en de Syrische onderhandelaar en minister van buitenlandse zaken Shara'a kunnen zijn, voor het oog van de internationale media.

Als er uiteindelijk toch een handdruk komt, dan zal dat het in ieder geval niet de handdruk tussen Barak en Assad zal zijn, waarover Barak al lang droomt. Want Assad is geen Sadat (de Egyptische president die in Camp David vrede sloot met Israël). De Syrische tegemoetkoming aan Israël zal zeker ook geen interim-overeenkomst zijn. Want Assad heeft geleerd van de Palestijns-Israëlische onderhandelingen en zal vasthouden aan een algeheel vredesakkoord.

Het feit dat Syrië nu onderhandelt met een land waarvan het tot voor kort het bestaan ontkende, heeft tot gevolg dat Assad hoe dan ook tot een vredesregeling zal willen komen. Dat de Syrische president, de verdediger van het Arabisch nationalisme, met Israël onderhandelt, is al een gezichtsverlies, dat zich alleen laat compenseren door de teruggave van de gehele Golan.

Israël realiseert zich heel goed dat vrede met het op een na grootste Arabische buurland zeker zal leiden tot het einde van het Israëlisch-Arabische conflict. Barak kijkt uit naar de miljarden dollars die hem door de Amerikanen in het vooruitzicht zijn gesteld, indien hij een vredesakkoord met Syrië tekent. Daarmee kan hij zijn leger, vooral de luchtmacht, moderniseren en verzekert Israël zich van de militaire superioriteit in de regio voor de komende jaren.

Voor Syrië betekent een akkoord in de eerste plaats de teruggave van de Golan. En het lijkt erop dat Syrië erop staat dat het al zijn land terugkrijgt. Assad zal namelijk niet accepteren dat hij er minder uitsleept dan wat Sadat tijdens Camp David had bewerkstelligd, of minder dan dat de Jordaanse koning Hoessein bereikte in zijn vredesakkoord met Israël.