Hunkeren zonder woorden

Patrice Leconte (53) is de man van de melancholische liefdesgeschiedenissen. In de kleine filmhuisfavorieten 'Monsieur Hire' en 'Le mari de la coiffeuse' legde de Franse regisseur zich eerder toe op de zintuiglijke sensaties van het kijken en het ruiken, om zich met het vlijmscherpe en uiterst succesvolle 'Ridicule', gesitueerd aan het hof van Lodewijk XVI, vast te bijten in de taal. Met zijn nieuwste film 'La veuve de Saint-Pierre' verdiept Leconte zich opnieuw in de Franse geschiedenis, dit keer vooral met behulp van het sensuele blikkenspel.

Het op ware gebeurtenissen gebaseerde verhaal speelt zich af op het Franse eilandje Saint-Pierre, vlak voor de kust van Newfoundland, waar in 1849 de ongeletterde visser Neel Auguste ter dood werd veroordeeld. Het blijkt een gecompliceerd vonnis voor Saint-Pierre, daar het eilandje noch over een guillotine, noch over een beul beschikt. Acht maanden lang moet Neel Auguste op een guillotine uit Parijs wachten, om in de tussentijd de almaar groeiende zorg en aandacht van Madame La te ontvangen, de beeldschone en strijdbare echtgenote van de kapitein van het garnizoen. In haar strenge, negentiende-eeuwse garderobe is deze Madame La een baken van moderniteit; een sterke, opmerkelijk vrijdenkende vrouw die ervan overtuigd is dat een mens niet door en door slecht kan zijn. Uit liefde laat de kapitein zijn vrouw begaan, ook al is hij zich bewust van de erotische spanning tussen de twee en van de vreselijke gevolgen die haar bijna driftige strijd alsnog kan hebben.

Patrice Leconte: ,,Natuurlijk, Madame La strijdt tegen de doodstraf. Het is een thema dat in onze tijd helaas nog steeds actueel is, denk alleen al aan enkele conservatieve staten in Amerika.'' Toch was dat gevecht tegen de doodstraf voor Leconte niet de belangrijkste reden om de film te maken. ,,Het gaat mij meer in brede zin om tolerantie en respect voor de medemens. Wat me vooral aantrok in het scenario van Claude Faraldo was toch weer die liefdesgeschiedenis en eerlijk gezegd ging het me daarbij niet zozeer om Madame La of Neel Auguste, maar om de kapitein. Een man die zo hartstochtelijk veel van zijn vrouw houdt, dat hij bereid is om zichzelf volledig op te offeren. Heel edelmoedig, maar ook heel tragisch.''

Leconte beaamt dat de mannen in zijn films vaker passieve, hunkerende wezens zijn. ,,In 'La veuve de Saint-Pierre' is het feitelijk niet anders. De onbaatzuchtige liefde van de kapitein grenst zelfs aan het fatalisme, iets wat ik bij mezelf ook wel eens bespeur, alhoewel die hele donkere kant gelukkig ook wel weer gecompenseerd wordt door een zonnige, optimistische zijde.''

,,Het was voor mij heel belangrijk om de juiste acteurs te vinden'', vervolgt Leconte. ,,Ik ben op zoek gegaan naar acteurs die in staat waren om zonder woorden iets uit te drukken. Daniel Auteuil bleek perfect voor de rol van de kapitein. Met een enkele melancholische blik was hij in staat om de diepste zielenroerselen van de man bloot te leggen. Juliette Binoche grenst als Madame La zelfs aan een karakter uit de zwijgende film. De camera smult van haar schoonheid, en van haar kracht. Ten slotte viel mijn oog op een foto van de Bosnische regisseur Emir Kusturica en ik wist dat hij de ideale Neel Auguste zou zijn. Ik kan niet goed uitleggen wat het was, maar het had te maken met zijn zigeunerachtige uiterlijk en zijn scherpe blik. Ik was blij verrast toen Kusturica inging op het voorstel om voor het eerst zo'n dragende rol te spelen. Het getuigt van een zekere lef, want Kusturica heeft als regisseur en als tweevoudig Gouden Palm-winnaar inmiddels wel een naam op te houden. Hij heeft het er naar mijn smaak fantastisch van afgebracht, maar zijn optreden als acteur was wel een enorme gok.''